चीन

३० जेठ, काठमाडौं । चीनले आफ्ना कैयौँ ठुला कम्पनीहरूलाई अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) को प्रतिबन्धित सूचीमा राख्ने अमेरिकाको कदमप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेको छ।

चिनियाँ वाणिज्य मन्त्रालयले शनिबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अमेरिकाको यो कदमको कडा विरोध गरेको हो। पेन्टागनले ती कम्पनीहरूले चिनियाँ सेनालाई सहयोग गरिरहेको आरोप लगाएको छ।

अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले गत सोमबार आफ्नो प्रतिबन्धित सूचीलाई अद्यावधिक गरेको थियो। यस नयाँ सूचीमा चीनका शीर्ष प्रविधि कम्पनीहरू समावेश छन्। यसमा इ-कमर्स जायन्ट अलिबाबा र इन्टरनेट सर्च इन्जिन प्रदायक बाइडु रहेका छन्।

त्यस्तै, प्रसिद्ध कार निर्माता कम्पनीहरू बीवाईडी र नियोलाई पनि सूचीमा राखिएको छ। यसका साथै विश्वकै ठूला सौर्य ऊर्जा प्यानल निर्माता कम्पनीहरू ट्रिना सोलर र जेए सोलर टेक्नोलोजी पनि यसमा परेका छन्।

यी चिनियाँ प्रविधि कम्पनीहरू बेइजिङको सैन्य र औद्योगिक क्षमता बढाउन महत्त्वपूर्ण मानिन्छन्। दुई देशबीच बढ्दो भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धाका कारण वासिङ्टनले आफ्नो सुरक्षा चिन्ता देखाउँदै यो कदम चालेको हो।

चिनियाँ वाणिज्य मन्त्रालयले अमेरिकालाई आफ्ना गलत प्रथाहरू तत्काल बन्द गर्न आग्रह गरेको छ। उसले सम्बन्धित उपायहरू फिर्ता लिन र रचनात्मक एवं स्थिर चीन-अमेरिका सम्बन्ध निर्माणको सही मार्गमा फर्कन माग गरेको छ। यदि चिनियाँ कम्पनीहरूमाथि निष्पक्ष व्यवहार नगरिएमा बेइजिङले कडा र सशक्त जवाफी कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ।

पेन्टागनको यो नयाँ सूचीले सन् २०२५ को सुरुवाती सूचीलाई विस्थापित गरेको छ। यो कदम अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङबीच बेइजिङमा भएको भेटवार्ताको एक महिनापछि आएको हो। सो भेटमा दुई नेताबीच व्यापार युद्धलाई रोक्ने  सहमति भएको थियो।

चिनियाँ मन्त्रालयले पेन्टागनको यो कदमले दुई नेताबीच भएको समझदारीको उपेक्षा गरेको बताएको छ। अमेरिकी कानुन अनुसार रक्षा मन्त्रालयले यस सूचीमा रहेका कम्पनीहरूसँग प्रत्यक्ष सम्झौता गर्न पाउने छैन। सन् २०२७ देखि तेस्रो पक्षमार्फत समेत उनीहरूका उत्पादन वा सेवाहरू खरिद गर्न प्रतिबन्ध लाग्नेछ।

अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म फेस्टिभलमा पुरस्कार जित्न सफल एक चिनियाँ नारीवादी फिल्म ‘हर हर्ट बिट्स इन इट्स केज’ लाई चीन सरकारले प्रदर्शनमा रोक लगाएको छ । मे ३० तारिखदेखि चीनका हलमा प्रदर्शन तयारीमा रहेको यस फिल्मले कानुन उल्लङ्घन गरेको भन्दै सांघाई चलचित्र ब्युरोले रिलिज रोक्न आदेश दिएको हो ।

यो फिल्मको कथावस्तु घरेलु हिंसा विरुद्ध लड्ने क्रममा अन्जानमा आफ्नो श्रीमानको हत्या गर्न पुगेकी एक महिलाको ‘सत्य घटना’ मा आधारित भनिएको थियो । यसमा शीर्ष अभिनेत्री झाओ सियाओहोङलाई वास्तविक जीवनकै घरेलु हिंसा पीडित महिलाका रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो ।

फिल्ममा १० वर्ष जेल जीवन बिताएर निस्किएपछि उनले आफ्नो सासू र छोराको मन जित्न गरेको संघर्ष देखाइएको छ । यही उत्कृष्ट अभिनयका लागि झाओले गत वर्ष सेप्टेम्बरमा स्पेनमा आयोजित ७३औँ ‘सान सेबास्टियन अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सव’ मा उत्कृष्ट मुख्य भूमिकाका लागि ’सिल्भर सेल’ अवार्ड समेत जितेकी थिइन् ।

प्रदर्शनको मिति नजिकिँदै गर्दा चीनका सर्वसाधारण र इन्टरनेट प्रयोगकर्ताले यसको वास्तविकताबारे कयौँ उजुरी दर्ता गराएका थिए । अनुसन्धानका क्रममा झाओको वास्तविक अदालती फैसला र चलचित्रको कथा पूर्ण रूपमा फरक पाइएको छ ।

अदालतको फैसला अनुसार सन् २०१९ मा सानातिना घरायसी विवादका क्रममा झाओले फलफूल काट्ने चक्कु प्रहार गरी श्रीमानको हत्या गरेकी थिइन् । जसमा घरेलु हिंसाको कुनै प्रमाण भेटिएको थिएन । अदालतले उनलाई १५ वर्षको जेल सजाय सुनाए पनि सजाय अवधि घटेर उनी सन् २०२० मा जेलमुक्त भएकी थिइन् ।

निर्देशक किन सियाओयुले सन् २०११ मा सुरु भएको सुटिङका क्रममा कारागार प्रशासनसँग ‘डकुमेन्ट्री’ बनाउने भन्दै कैदी रहेकी झाओलाई अभिनय गराउने अनुमति लिएका थिए । तर पछि उनले त्यसलाई व्यावसायिक चलचित्रका रूपमा बजारमा ल्याए । चीनको कारागार कानुन अनुसार जेलभित्रका गतिविधि केवल शिक्षा र सुधारका लागि मात्र हुनुपर्ने व्यवस्था छ ।

यसरी झुटो विवरण दिएर व्यावसायिक फिल्म बनाएको र आपराधिक पृष्ठभूमि भएका व्यक्तिलाई अभिनय गराएको भन्दै चीनमा यसको तीव्र विरोध भइरहेको छ । विवाद बढेपछि फिल्मलाई समर्थन गर्ने प्रसिद्ध चिनियाँ अभिनेत्री याओ चेनले आफ्नो सामाजिक सञ्जालको पोस्ट हटाएकी छन् भने अभिनेत्री झाओको सामाजिक सञ्जाल खातामा पनि प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।