सुकुमवासी

त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशालाको होल्डिङ सेन्टर पुगेकी सुकुमवासी सम्झना भन्छिन्- शरीर थरथर काँपिरहेको छ । औषधि खान पाएको छैन । पेट भोकै छ । हिजो रातभर सुत्न सकिनँ ।

वर्षौंदेखि बस्दै आएको थातथलो छोडेर नयाँ परिवेशमा पुगेका सुकुमवासीको मनमा वैचनी बढेको छ । अकस्मात दैनिकी परिवर्तन गर्नुपर्ने अवस्थामा पुगेका उनीहरू अस्थायी सेल्टरमा खुसी हुन सकेका छैनन् ।

‘राति खानै नखाइ सुतियो, डर पनि लाग्यो । सोही कारण पनि खुट्टा थरथर कामेको छ,’ स्वास्थ्य जाँच गराउन आएकाहरूको भनाइ उद्धृत गर्दै पोखरेलले सुनाइन् ।

रंगशाला पुगेका सुकुमवासीहरूलाई शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्न स्वास्थ्यकर्मीको टोली परिचालन गरिएको छ ।

गरिबीको समस्या वास्तविक हो, तर गरिबीले कानुनी उल्लङ्घनलाई वैध बनाउँदैन । जोखिमयुक्त क्षेत्रमा अवैध बसोबास गर्न दिइराख्नु स्वयं ती समुदायप्रति पनि अन्याय हो । काठमाडौंलाई बस्नयोग्य सहर बनाउन भावनात्मक बहसभन्दा माथि उठेर कानुनको समान कार्यान्वयन गर्नु अपरिहार्य छ ।

बालेन सरकारले वर्षौंदेखि अल्झिएको यो समस्यालाई दीर्घकालीन रूपमा समाधान गर्न पहल लिएको हो भने त्यो पक्कै पनि सराहनीय छ । तर, सहरको सौन्दर्यकरणको नाममा एउटा कुनाको मानवीय सङ्कटलाई अर्को कुनामा सार्ने काम मात्रै हुनुहुँदैन ।

समाधानको त हामी सधैँ पक्षमै छौं। तर, समाधान न्यायपूर्ण हुनुपर्छ। अहिलेको स्थिति कस्तो छ भने, सुकुमवासीलाई कतै कोठा भाडामा माग्दा पनि कसैले दिँदैनन्। व्यवस्थापन नगरी उठीबास लगाउँदा मानिसहरू कहाँ जाने ? यो प्रक्रियाले कसैलाई पनि सहज बनाएको छैन, उल्टो पीडा मात्रै थपेको छ।

एउटा परिवारको लागि साना साना तीन कोठासहित शौचालय हुनेगरी प्रत्येक तलामा छुट्टाछुट्टै बस्न मिल्नेगरी कोठा बनाइएको छ ।