प्रधानमन्त्री ओली र पुटिन भेटवार्ता सोमबार चीनको तियानजिन शहरमा सम्पन्न भएको छ। शांघाई सहयोग संगठन (एससीओ) बैठकको अवसरमा करिब २५ मिनेट लामो यो भेटवार्ताले नेपाल–रुस सम्बन्धलाई नयाँ अध्यायमा प्रवेश गराउने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपाल–रुस सम्बन्धमा ऐतिहासिक स्मरण: प्रधानमन्त्री ओली र पुटिन भेटवार्ता

प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ता को क्रममा नेपाल–रुस सम्बन्धको ऐतिहासिक यात्रा विशेषरूपमा स्मरण गरिएको थियो।

राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले सन् १९५६ मा औपचारिक रूपमा स्थापित भएको नेपाल–रुस कूटनीतिक सम्बन्धलाई उल्लेख गर्दै भने,

“दुवै देशबीचको सम्बन्ध दशकौँदेखि अविचल र विश्वासमा आधारित रहँदै आएको छ।”

उनले आगामी वर्ष सम्बन्ध स्थापनाको ७०औँ वार्षिकोत्सव विशेष समारोहका साथ मनाउन सकिने सम्भावना व्यक्त गरे,

जसले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई अझै व्यापक रूपमा प्रचार–प्रसार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

पुटिनले नेपाल–रुसबीच कुनै गम्भीर राजनीतिक वा कूटनीतिक समस्या कहिल्यै नआएको उल्लेख गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा दुवै देशले प्रायः समान दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्ने कुरा जोड दिए।

यसले नेपाल र रूसबीचको सम्बन्ध केवल औपचारिक होइन, साझा दृष्टिकोण र परस्पर सम्मानमा आधारित रहेको स्पष्ट गर्छ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले पनि आफ्नो भनाइमा नेपाल–रुस सम्बन्धलाई ऐतिहासिक रूपमा मैत्रीपूर्ण, स्थिर र विश्वासमा आधारित रहेको स्मरण गरे।

उनले लामो समयदेखि रुसी नेतृत्वको उच्चस्तरीय नेपाल भ्रमण हुन नसकेकोमा खेद प्रकट गर्दै, भविष्यमा यस्तो भ्रमणले आपसी सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउन सक्ने धारणा व्यक्त गरे।

ओलीले आफ्ना विगतका दुई पटकका रुस भ्रमण अनुभव सुनाउँदै, त्यतिबेलादेखि शिक्षा र संस्कृतिको क्षेत्रमा बनेको सम्बन्ध आजसम्म निरन्तर गहिरिँदै गएको बताए।

उनका अनुसार, रुसमा अध्ययन गरेका नेपाली विद्यार्थी, चिकित्सक र विज्ञहरूले नेपालमा ज्ञान र सीपको हस्तान्तरण गर्दै

दुई देशबीचको सम्बन्धलाई व्यावहारिक र उपयोगी बनाउन ठूलो योगदान दिएका छन्।

यसरी, प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ताको ऐतिहासिक स्मरण खण्डले नेपाल–रुस सम्बन्ध केवल कूटनीतिक स्तरमा मात्र सीमित नभई

शिक्षा, संस्कृति र साझा दृष्टिकोणमा पनि गहिरो सम्बन्ध रहेको संकेत गरेको छ।

शिक्षा, संस्कृति र मानविकी सहयोग

प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ता को अर्को प्रमुख विषय शिक्षा, संस्कृति र मानविकी क्षेत्रको सहयोग रह्यो।

राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले हजारौँ नेपाली विद्यार्थी, चिकित्सक र विज्ञहरूले रुसमा अध्ययन गरी फर्किएपछि

दुई देशबीचको सम्बन्धलाई व्यावहारिक रूपमा मजबुत बनाउन ठूलो भूमिका खेलेको स्मरण गरे।

उनका अनुसार, शिक्षा केवल व्यक्तिगत सीप विकासका लागि मात्र नभई दुई देशबीच दीर्घकालीन सम्बन्ध सुदृढ गर्न ‘ज्ञान सेतु’ को काम गर्दै आएको छ।

पुटिनले नेपाल–रुसबीचको सहकार्य अझै गहिरो बनाउन सकिने उल्लेख गर्दै

विशेषगरी प्राविधिक शिक्षा, चिकित्सा अध्ययन, अनुसन्धान र भाषा–संस्कृति आदानप्रदानका क्षेत्रमा नयाँ ढंगले कार्यक्रम अघि बढाउन सकिने प्रस्ताव गरे।

उनका अनुसार, नेपाली विद्यार्थीहरूको रूसप्रति बढ्दो आकर्षण र उनीहरूले आर्जन गरेको सीपले नेपालका विकास योजनामा ठोस योगदान दिइरहेको छ।

यस्तै, राष्ट्रपति पुटिनले सांस्कृतिक पक्षलाई पनि जोड दिंदै, नेपाली कला, मूर्तिकला र सम्पदा–वस्तुहरूप्रति रुसी जनतामा विशेष आकर्षण रहेको बताए।

उनले भविष्यमा संग्रहालय, प्रदर्शनी र सांस्कृतिक आदानप्रदान कार्यक्रमहरू बढाएर दुवै देशका जनताबीचको आपसी समझदारी अझ गहिरो बनाउन सकिने धारणा राखे।

यसै अवसरमा प्रधानमन्त्री ओलीले समेत शिक्षा र संस्कृति दुई देशबीचको सम्बन्धलाई सबल बनाउन आधारशिला बनेको भन्दै, यसलाई अझ संस्थागत बनाउनुपर्नेमा जोड दिए।

उनले नेपाली विद्यार्थी, कलाकार र विज्ञहरूले रूसबाट सिकेको अनुभवलाई नेपालमा विकास र सांस्कृतिक संरक्षणमा उपयोग गर्न सकिने बताए।

यसरी, प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ता ले शिक्षा, संस्कृति र मानविकी क्षेत्रमा दीर्घकालीन सहकार्यका नयाँ ढोका खोल्ने संकेत गरेको छ,

जसले नेपाल–रुस सम्बन्धलाई जनस्तरमै मजबुत बनाउन योगदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सीधा हवाई उडान र आपसी सहयोग विस्तारमा

प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ता को अर्को महत्वपूर्ण एजेन्डा नेपाल–रुसबीच सीधा हवाई सम्पर्कको विषय रह्यो।

प्रधानमन्त्री ओलीले कूटनीतिक तथा आर्थिक सम्बन्धलाई अझ प्राविधिक र व्यावहारिक स्तरमा विस्तार गर्न आवश्यक आधारका रूपमा सीधा हवाई उडान सुरु गर्ने प्रस्ताव राखे।

उनका अनुसार, यदि काठमाडौं–मस्को वा अन्य प्रमुख शहरबीच प्रत्यक्ष हवाई सेवा सुरु भए पर्यटन, व्यापार र सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन सकिनेछ।

ओलीले नेपालमा रूसी पर्यटकहरूको आगमन बढाउन र नेपाली व्यापारी तथा विद्यार्थीहरूलाई सहज यात्राको सुविधा दिन सीधा हवाई सम्पर्क निर्णायक हुने तर्क प्रस्तुत गरे।

साथै, यस्तो उडानले दुई देशबीचको दूरी घटाएर आपसी विश्वास र आर्थिक गतिविधिलाई अझ मजबुत बनाउन मद्दत गर्ने विश्वास उनले व्यक्त गरे।

यस प्रस्तावमा राष्ट्रपति पुटिनले तत्काल ठोस प्रतिक्रिया नदिए पनि आपसी सहयोग विस्तार गर्ने सम्भावनाबारे सकारात्मक संकेत जनाए।

उनले उड्डयन, पर्यटन र लगानीको क्षेत्रमा संयुक्त अध्ययन र छलफल गर्न सकिने सुझाव दिँदै, दुई देशबीचको सहकार्यलाई दीर्घकालीन लाभमा परिणत गर्ने अभिप्राय प्रकट गरे।

विशेषज्ञहरूले पनि ओलीको यो प्रस्तावलाई नेपाल–रुस सम्बन्धलाई व्यावसायिक र जनस्तरमै नजिक ल्याउने व्यावहारिक पहलका रूपमा लिएका छन्।

यदि सीधा हवाई उडान कार्यान्वयनमा आयो भने, दुई मुलुकबीचको यात्रा सहज हुने मात्र नभई व्यापार, शिक्षा र सांस्कृतिक आदानप्रदानमा पनि नयाँ अध्याय खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

भ्रमण निम्तो र भविष्यको दृष्टिकोणमा प्रधानमन्त्री ओली पुटिन भेटवार्ता

प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ता को क्रममा दुवै नेताबीच आपसी भ्रमणसम्बन्धी औपचारिक निम्तो आदानप्रदान भएको छ।

प्रधानमन्त्री ओलीले राष्ट्रपति पुटिनलाई निकट भविष्यमा नेपाल भ्रमणको निम्तो दिँदै, यसले दुई मुलुकबीचको सम्बन्धलाई अझ सुदृढ गर्ने विश्वास व्यक्त गरे।

उनले पुटिनको नेपाल आगमनले नेपाल–रुस कूटनीतिक सम्बन्धमा नयाँ ऊर्जा थप्ने र द्विपक्षीय साझेदारीलाई दीर्घकालीन स्थायित्व दिने बताए।

राष्ट्रपति पुटिनले पनि प्रधानमन्त्री ओलीलाई कुनै पनि समयमा रुस भ्रमणका लागि स्वागत गर्ने अभिव्यक्ति दिए।

यसलाई दुई देशबीच उच्चस्तरीय राजनीतिक संवाद सुरु गर्ने सकारात्मक संकेतको रूपमा हेरिएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, यस्तो आपसी भ्रमणले राजनीतिक, आर्थिक, सांस्कृतिक र शैक्षिक सहकार्यलाई संस्थागत ढंगले अघि बढाउन योगदान पुर्‍याउनेछ।

भविष्यको दृष्टिकोणमा, दुवै नेताले आपसी विश्वास, सहयोग र साझा हितका आधारमा नेपाल–रुस सम्बन्धलाई रणनीतिक स्तरमा विस्तार गर्ने इच्छा व्यक्त गरे।

विशेषगरी, शिक्षा, संस्कृति, पर्यटन, उर्जा तथा व्यापार क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राख्दै सहकार्यको नयाँ अध्याय सुरु गर्ने संकेत दिएका छन्।

प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ता: नेपाल–रुस सम्बन्धको नयाँ अध्याय

यसरी सम्पन्न प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ता ले नेपाल–रुस सम्बन्धलाई राजनीतिक, शैक्षिक, सांस्कृतिक र आर्थिक आयाममा थप मजबुत बनाउन योगदान गर्ने देखिन्छ।

दुवै नेताले आपसी विश्वास, सहकार्य र साझा दृष्टिकोणमार्फत द्विपक्षीय सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

विशेषगरी, यस भेटवार्ताले:

• शिक्षा र मानविकी क्षेत्रमा दीर्घकालीन सहकार्य विस्तार गर्ने
• सीधा हवाई उडानमार्फत पर्यटन र व्यापारलाई प्रोत्साहन गर्ने
• सांस्कृतिक आदानप्रदान र कला–साहित्य क्षेत्रमा नजिकको सहयोग सुनिश्चित गर्ने
• उच्चस्तरीय राजनीतिक संवादलाई नियमित र संस्थागत बनाउने

जस्ता विषयमा ठोस संकेत दिएको छ।

यसले नेपाल–रुस सम्बन्धलाई मात्र कूटनीतिक सीमामा सीमित नराखी जनस्तरमै सशक्त बनाउने अवसर सिर्जना गरेको विशेषज्ञहरूले उल्लेख गरेका छन्।

समग्रमा, प्रधानमन्त्री ओली–पुटिन भेटवार्ता ले दुई देशबीचको दीर्घकालीन साझेदारी र आपसी समझदारीलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने आशा जगाएको छ।