ललितपुर होस्टलमा कुरआन पढाइँदै अनाथ बालबालिकालाई राखेर चलाइँदै आएको ललितपुर होस्टलमा कुरआन पढाइँदै कार्यक्रम टर्की संस्थासँग सम्बन्धित विदेशी गतिविधि निगरानीमा राखिएको छ। अध्यागमन विभाग र प्रहरीले सो स्थानमा अनुगमन गर्दै अनियमित गतिविधि नियन्त्रण गरिरहेको छ।

ललितपुरको धोबिघाटमा रहेको एउटा होस्टलमा अनौठो गतिविधि भइरहेको सूचना पाएको अध्यागमन विभागले करिब एक महिना अघि विशेष निगरानी सुरु गरेको थियो।

विभागका अधिकारीहरुले भर्खरका किशोरकिशोरीहरुको बारम्बार आउजाउ, ठूला धार्मिक पुस्तक बोकेर विदेशीको गतिविधि जाँच गरिएको विवरण प्राप्त गरेका थिए।

अध्यागमन महानिर्देशक रामचन्द्र तिवारीका अनुसार, “विभिन्न भिसा लिएर नेपाल आएका विदेशीहरूले कानूनी ढाँचामा गतिविधि गरिरहेका छन् कि छैनन् भन्ने निगरानी हाम्रो जिम्मेवारी हो।

सूचना प्राप्त हुनासाथ सुक्ष्म अनुगमनका लागि टोली खटाएका थियौं।”

प्रारम्भिक जाँचमा बालबालिकालाई होस्टलमा राखेर इस्लाम धर्म प्रचार भइरहेको पाइएकोले विभागका निर्देशक टिकाराम ढकाल नेतृत्वको टोली बुधबार शंकास्पद स्थानमा पुग्यो।

यस क्रममा जिल्ला प्रहरी परिसर, ललितपुर का प्रमुख श्यामकृष्ण अधिकारीले पनि प्रहरी सहयोग उपलब्ध गराए।

ललितपुर होस्टलमा कुरआन शिक्षा: बालबालिकालाई धार्मिक शिक्षा दिँदै

अधिकारीहरूले ललितपुरको उक्त होस्टलमा बालबालिकालाई कुरआन पढाउँदै गरेको देखेका छन्।

सामान्यतया, मदरसाहरूले शिक्षा मन्त्रालयबाट अनुमति लिएर नेपाली पाठ्यक्रमसहित कुरआन शिक्षा दिन्छन्, ताकि धार्मिक शिक्षासँगै आधारभूत शैक्षिक ज्ञान पनि प्रदान होस्।

तर यहाँ, शिक्षाको स्वरूप पूर्ण रूपमा धार्मिक ज्ञानमा सीमित रहेको पाइयो। नेपाली पाठ्यक्रम वा सामान्य शैक्षिक विषयहरू पढाइँदैन।

यसमा भाग लिने विद्यार्थीमध्ये कतिपय हिन्दु धर्मसँग सम्बन्धित पनि थिए, जसले देखाउँछ कि केवल धार्मिक शिक्षा दिने प्रणालीलाई प्राथमिकता दिइएको छ, शिक्षा मन्त्रालयको अनुमतिपत्र वा शैक्षिक संतुलनको पालना भएको थिएन।

यसबाट स्पष्ट हुन्छ कि यो कार्यक्रम केवल धार्मिक शिक्षामा केन्द्रित छ, जसले वैधानिक र शैक्षिक दृष्टिले अनुगमनको आवश्यकतालाई बल पुर्‍याउँछ।

विदेशी संस्थासँगको सम्बन्ध

सन् २०१४ मा टर्कीका राष्ट्रपति रजेप तैयप एर्दोगान ले विदेशमा धार्मिक र सांस्कृतिक पहुँच विस्तारलाई टर्कीको विदेश नीति बनाएका थिए।

त्यसपछि टर्कीले नेपालसहित मुस्लिम जनसंख्या भएका दक्षिण एसियाली मुलुकमा धर्म प्रचार र सहयोग बढाएको छ।

हिमालय शिक्षा तथा हितेसी समाज नामक संस्थाले गरीब परिवारका बालबालिकालाई कपिलवस्तु, सर्लाही, रौतहट, नेपालगञ्ज, दाङ लगायतका जिल्लाबाट ल्याएको पाइएको छ। कतिपय बालबालिका अनाथ पनि थिए।

विद्यार्थीलाई पढाउने विदेशी शिक्षकहरु नेनेङ सिती मसपुपाह, तर्सिया आनन्दा तौफिक र मग्फिराह फाजिरा जाफ्नो अबिल्जर इन्डोनेसियाबाट आएका थिए र तिनीहरुसँग वैध काम अनुमति थिएन।

अध्यागमन विभागले उनीहरुलाई नियन्त्रणमा लिएर हिरासतमा राखेको छ।

संस्थाका अध्यक्ष सैयद असरफ शाह का अनुसार, टर्की र बेलायतको संस्थाबाट वार्षिक अढाइ करोड रुपैयाँ सहयोग प्राप्त हुने गरेको छ।

तर रकमको बैंकिङ च्यानल वा माध्यम स्पष्ट छैन।

अन्तर्राष्ट्रिय सन्दर्भ र सुरक्षा चुनौती

टर्की, साउदी लगायत खाडी मुलुकबीच इस्लामी विश्वको नेतृत्वमा तीब्र प्रतिस्पर्धा रहेकाले टर्कीले धर्म प्रचारमा लगानी गरेर आफ्नो सौम्य शक्ति विस्तार गर्न चाहन्छ।

कतिपय मुलुकले टर्कीका धर्म प्रचारक संस्थालाई आतंकवादसँग जोडेर प्रतिबन्ध लगाएका छन्।

नेपालमा टर्कीको विभिन्न संस्था धार्मिक तथा सांस्कृतिक गतिविधि गर्दै आएको देखिन्छ।

यस क्रममा आईएचएच, दियानेट फाउन्डेसन लगायत संस्थाले राहत र धार्मिक कार्यक्रममा सहयोग गरेका छन्।

तर पश्चिमी सुरक्षा निकायहरुले यी संस्थालाई टर्कीको धार्मिक एजेन्डा फैलाउने माध्यमको रुपमा विश्लेषण गरेका छन्।

पूर्वएआईजी टेकप्रसाद राई का अनुसार, “सहयोगको आवरणमा अवाञ्छित गतिविधि हुनसक्छ।

नेपालले राज्यको भूमिलाई कुनै अवाञ्छित गतिविधिका लागि प्रयोग हुन नदिने निगरानी गर्नु अनिवार्य छ।”

सरकारले वैदेशिक सहयोग निगरानी गर्न संघसंस्थासम्बन्धी विधेयक अघि बढाउने तयारी गर्दैछ।

यसअन्तर्गत राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागमा प्रतिजासुसी संयन्त्र गठन गरिनेछ।