किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्ण भारतमा बसेर पाँच वर्षदेखि मिर्गौला बेच्ने अपराधमा संलग्न थिए। किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्ण माथि मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्युरोले दिल्ली प्रहरीको सहकार्यमा अनुसन्धान गरी उनलाई काठमाडौंमा पक्राउ गरेको छ। भण्डारीले १०० भन्दा बढी नेपालीको मिर्गौला तस्करी गरेको आरोप प्रहरीले लगाएको छ।

सिन्धुपाल्चोक सुनकोशी गाउँपालिका–७ का ३८ वर्षीय श्यामकृष्ण भण्डारी किड्नी तस्करीमा संलग्न रहेको आरोपमा पक्राउ परेका छन्।

मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्युरोले दिल्ली प्रहरीले गरेको सहकार्यमा उनलाई भारतबाट समातेर शनिबार काठमाडौं ल्याएको हो।

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्ण: सबैभन्दा ठूला नाइके मानिएका पक्राउ

सिन्धुपाल्चोकका श्यामकृष्ण भण्डारीलाई मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्युरोले पक्राउ गरेपछि प्रकरणको अनुसन्धानले देखाएको छ कि उनी किड्नी तस्करी प्रकरणका अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूला नाइके हुन्।

ब्युरोका एसएसपी कृष्ण पंगेनीका अनुसार भण्डारीले भारतमा बसेर नेपाली नागरिकको मिर्गौला निकाल्ने योजनामा मुख्य भूमिका खेलेका थिए।

प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धान अनुसार, भण्डारी करिब पाँच वर्षदेखि यस अवैध गतिविधिमा सक्रिय थिए।

तर, भण्डारीले आफैं भनेका छन् कि उनी केवल तीन वर्षदेखि किड्नी तस्करीमा संलग्न थिए।

यसले देखाउँछ कि उनी प्रारम्भमा सानो पैमाना वा व्यक्तिगत कारणले किड्नी बेच्ने प्रयासमा थिए, तर पछि आफ्नो अपराध गतिविधिलाई व्यवस्थित र संगठित रूपमा विस्तार गरे।

भण्डारीको गतिविधि केवल व्यक्तिगत लाभमा सीमित थिएन; उनले भारतमा रहेका क्लिनिक, अस्पतालका कर्मचारी र एजेन्टसँग समन्वय गरेर धन्दा ठूलो पैमानेमा सञ्चालन गरेका थिए। यस क्रममा उनी नेपाली नागरिकलाई प्रलोभन दिई भारत लगाएर मिर्गौला निकाल्ने र त्यसको बदला रकम असुल्ने गरेको प्रहरी अनुसन्धानले पुष्टि गरेको छ।

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्ण: सुरुवात आफ्नै किड्नी बेच्न खोजे

श्री श्यामकृष्ण भण्डारीले आफ्नो अवैध गतिविधिको सुरुवात आफ्नै किड्नी बेच्ने उद्देश्य लिएर भारतबाट गरेका थिए।

तर, आवश्यक मेडिकल ‘फ्याक्टर’—जस्तै डोनर र रिसिभरबीचको मेल, स्वास्थ्य जाँच, रक्त समूह, र अन्य चिकित्सकीय मापदण्ड—पूरा नभएकाले उनी आफ्नो किड्नी बेच्न सफल भएनन्।

यस असफल प्रयासपछि भण्डारीले आफ्नो योजना विस्तार गर्दै अरूको मिर्गौला तस्करीको धन्दामा पाइला राखेका थिए।

प्रहरी अनुसन्धानले देखाएको छ कि यसबाट उनी केवल व्यक्तिगत लाभमा सीमित नभई, संगठित अपराधको जालो बनाउँदै नेपाल र भारतमा ठूलो पैमानेमा मिर्गौला तस्करी गर्न थाले।

यस प्रकरणले देखाउँछ कि सुरुमा व्यक्तिगत कारणले सुरु भएको क्रियाकलाप कसरी व्यवस्थित अपराधमा परिणत हुन सक्छ र कत्तिको गंभीर मानव अंग तस्करीको समस्या नेपाल–भारत सीमापारी फैलिएको छ।

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्ण: दिल्लीमा बसेर जालो सञ्चालन

प्रहरी अनुसन्धानले देखाएको छ कि किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्णले आफ्नो अवैध धन्दा दिल्लीको लाजपत नगरबाट सञ्चालन गरेका थिए।

यस क्रममा उनका सहयोगी, सिन्धुपाल्चोककै २९ वर्षीय सुजन भारती, पनि सक्रिय रहेको पाइएको छ। दुबै जना भारतमा बस्दै नेपाली नागरिकको मिर्गौला बेच्ने योजना र कार्यान्वयनमा संलग्न थिए।

प्रारम्भिक अनुसन्धान अनुसार भण्डारीले २५ जनाको मिर्गौला निकालिसकेको स्वीकार गरेका छन्।

तर, प्रहरीसँग प्राप्त अन्य सूचनाअनुसार उनले १०० भन्दा बढी व्यक्तिको मिर्गौला तस्करी गरेको दाबी गरिएको छ।

यसले देखाउँछ कि भण्डारीको धन्दा केवल केही व्यक्तिमा सीमित नभई, व्यवस्थित र ठूलो पैमानेमा सञ्चालन भएको थियो।

दिल्लीबाट सञ्चालित यो जालोले नेपालका विभिन्न जिल्लाका नागरिकलाई लक्षित गर्दै मानव अंग तस्करीको जोखिमपूर्ण जालो फैलाएको प्रहरी अनुसन्धानले पुष्टि गरेको छ।

९ नेपालीको जोगियो मिर्गौला

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्णको पक्राउ पछि सार्वजनिक चासो बढ्दा, भारतमा तयारी अवस्थामा राखिएका ९ जना नेपाली नागरिकको मिर्गौला निकालिनबाट बचाइएको छ।

अनुसन्धान अनुसार, यी नेपालीहरू भण्डारीको समूहले तस्करीका लागि लैजाने तयारी गरिरहेका थिए।

भण्डारी स्वयंले प्रहरी अनुसन्धानको क्रममा यो कुरा स्वीकार गरेका छन्।

घटनाको सार्वजनिक हुनुले समूहलाई तत्काल रोक लगाउन प्रेरित गरेको थियो, जसले पीडितहरूलाई असमयै ज्यान वा स्वास्थ्य जोखिमबाट बचाएको छ।

यो प्रकरणले देखाउँछ कि मानव अंग तस्करीको जालोले साधारण नागरिकलाई कत्तिको जोखिममा पार्न सक्छ र समयमै सुरक्षा हस्तक्षेपले पीडित बचाउन सक्नेछ।

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्ण: आधार कार्ड बनाएर तस्करी

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्णले आफ्नो अवैध धन्दा व्यवस्थित बनाउन भारतीय आधार कार्ड बनाएको प्रहरी अनुसन्धानले पत्ता लगाएको छ।

भण्डारीको नाममा बनाइएको आधार कार्ड प्रयोग गरी उनी नेपालबाट मानिस भारत लगाएर मिर्गौला बेच्ने कार्यमा संलग्न थिए।

अनुसन्धान अनुसार, भण्डारीले मिर्गौला प्रत्यारोपण गर्ने अस्पतालसँग समन्वय गर्दै नेपालबाट ल्याइएका व्यक्तिबाट १० लाखभन्दा बढी भारतीय रुपैयाँ असुल्ने गरेको पाइएको छ।

उनका सहयोगी सुजन भारतीले प्रतिव्यक्ति ४०–५० हजार भारु असुल्ने गरेको प्रहरी दाबी पनि छ।

यसबाट स्पष्ट हुन्छ कि भण्डारीले केवल व्यक्तिगत लाभको लागि मात्र नभई, संगठित र व्यापक मिर्गौला तस्करी जालो सञ्चालन गरेका थिए।

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्ण: पीडितको रकम नपाउने अवस्था

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्णको धन्दा अन्तर्गत केही पीडितहरूले आफ्नो मिर्गौला बेच्दा सही रकम नपाएको बताएका छन्।

सिन्धुलीका खिलबहादुर भुजेल लगायत पीडितहरूले प्रहरीसँगको सम्पर्कमा आफ्नो अनुभव साझा गर्दै, अधिकांशले कुनै रकम नपाएको बताएका छन्।

अनुसन्धान अनुसार, केवल एकजना पीडितले ५ हजार रुपैयाँ मात्र पाएको स्वीकार गरेका छन्।

यसले देखाउँछ कि भण्डारीको समूहले मिर्गौला बेच्ने क्रममा पीडितलाई धेरैजसो रकम नदिने प्रवृत्ति राखेको थियो, जसले प्रलोभन र धोखाको मिश्रणमा सञ्चालित अपराधलाई अझ जटिल बनाएको छ।

यो प्रकरणले स्पष्ट पार्छ कि केवल अंग तस्करीमा संलग्न व्यक्तिहरू मात्र होइन, पीडितहरू पनि ठूलो शोषणको शिकार हुन पुगेका थिए।

पक्राउ परेकाहरू

यो प्रकरणमा हालसम्म ७ जना पक्राउ परेका छन्।

• श्यामकृष्ण भण्डारी (मुख्य नाइके)
• सुजन भारती (सहयोगी)
• राकेश नेपाली
• समीर नेपाली
• राजकुमार (कुमार भनिने) नेपाली
• सविन पन्त
• राजकुमार तामाङ

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्ण: अपराधको शैली

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्णको समूहले आफ्नो अवैध धन्दा संगठित र खतरनाक तरिकाले सञ्चालन गरेको प्रहरी अनुसन्धानले देखाएको छ।

समूहले नेपाली नागरिकलाई प्रलोभन देखाएर भारत लगाउने, त्यसपछि होटलमा राख्ने, रक्त परीक्षण गर्ने, अनि आँखा बाँधेर अज्ञात स्थानमा लैजाने रणनीति अपनाएको थियो।

बेहोस बनाएर अस्पतालमा पुर्‍याई मिर्गौला निकाल्ने कार्य उनीहरूले व्यवस्थित रूपमा गर्ने गरेको पुष्टि भएको छ।

यस अपराध शैलीले न केवल पीडितको स्वास्थ्यमा ठूलो जोखिम ल्याउँछ, तर मानव अंग तस्करीको संगठित जालोको गंभीरता पनि स्पष्ट पार्दछ।

कानुनी प्रक्रिया

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्णसहित पक्राउ परेकामाथि मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार (नियन्त्रण) ऐन २०६४ र संगठित अपराध निवारण ऐन २०७० अन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको छ।

यस कानुनी प्रक्रिया अनुसार, यस प्रकारको अवैध गतिविधिमा संलग्न व्यक्ति १० वर्षसम्म कैद र दुई लाखदेखि पाँच लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना भोग्न सक्ने कानुनी व्यवस्था छ।

संगठित अपराध ऐन अन्तर्गत थप सजायको व्यवस्था भएकोले, यदि प्रमाणित भएमा सजाय अझ बढी हुने सम्भावना छ।

यो प्रकरणले देखाउँछ कि नेपालमा मानव अंग तस्करी र किड्नी बेचबिखनका लागि कडा कानुनी ढाँचा रहेको छ र कानूनले दोषीलाई कठोर कारबाही गर्न सक्षम छ।

अपरेसन ‘लाइफ सिल्ड’

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्णको पक्राउ र अनुसन्धानको लागि मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्युरोले यस प्रकरणलाई अपरेसन ‘लाइफ सिल्ड’ नाम दिएको छ।

अपरेसन साउन १९ गते उजुरी दर्ता भएपछि सुरु गरिएको थियो।

यस अपरेसनको क्रममा ब्युरोले भारत–नेपाल सीमापारि रहेका गतिविधिहरूको छानबिन गर्दै, मुख्य नाइके भण्डारी र उनका सहयोगीहरूलाई पक्राउ गर्ने योजना लागू गरेको थियो।

अपरेसनको लक्ष्य केवल दोषीलाई पक्राउ गर्नु मात्र नभई, पीडितहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु र मानव अंग तस्करीको जालो तोड्नु पनि थियो।

विगतका मुद्दाहरू

किड्नी तस्करीका नाइके श्यामकृष्णसँग सम्बन्धित प्रकरणले नेपालमा मानव अंग तस्करीको संगठित जालो उजागर गरेको छ।

पछिल्लो सात वर्षमा नेपालमा १४ वटा मिर्गौला तस्करीसम्बन्धी मुद्दा दर्ता भइसकेका छन्।

पहिलो मुद्दा असोज २०७६ मा निदान अस्पताल, पुल्चोकमा अवैध अंग प्रत्यारोपणको घटनामा दर्ता गरिएको थियो।

त्यसयता रुपन्देही, पर्सा, सप्तरी र काठमाडौंदेखि भारतका विभिन्न सहरसम्म यस प्रकारका प्रकरणहरू भेटिएका छन्।

यस प्रकरणले स्पष्ट पार्दछ कि नेपाल–भारत सीमापारि मानव अंग तस्करीको जालो अत्यन्तै व्यापक छ।

प्रहरीको भनाइअनुसार, अनुसन्धान अझै विस्तार हुँदै जाने र थप पीडित तथा संलग्न व्यक्ति बाहिर आउने अपेक्षा गरिएको छ।