जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दल गठनको सम्भावना नेपाली राजनीतिमा मुख्य बहस बनेको छ । पुराना दलहरुप्रति अविश्वास बढेसँगै बालेन शाहदेखि कुलमान घिसिङसम्मको नाम नयाँ पुस्ताको नेतृत्वका लागि अगाडि सारिँदैछ ।

नयाँ दलको सम्भावना जेनजी आन्दोलनपछि

जेनजी आन्दोलनले तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको नेतृत्वमा रहेको सरकारलाई ढाल्दै मुलुकमा नयाँ राजनीतिक मोड सिर्जना गरिदिएको छ ।

आन्दोलनको दबाबपछि संसद् विघटनको माग हुँदै नयाँ चुनावको मिति घोषणा भइसकेको छ ।

तर, आन्दोलनकै अगुवाहरु भइ आगामी चुनावमा निर्णायक बन्न चाहने जेनजी पुस्ता भने अझै पनि आफ्नो राजनीतिक यात्राबारे स्पष्ट छैनन् ।

आन्दोलनमा सडकदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म सक्रिय देखिएका युवाहरुले पुराना दललाई विस्थापित गर्नुपर्ने धारणा राखे पनि चुनावी प्रक्रियामा प्रवेश गर्दा उनीहरुलाई ठूला चुनौतीको सामना गर्नुपर्ने देखिएको छ ।

चुनाव मितिसम्म करिब ६ महिना मात्रै बाँकी छ, तर ठूलो संख्यामा रहेका जेनजी युवासँग मतदाता परिचयपत्र नै छैन ।

२२ वर्षीय होटल म्यानेजमेन्टका विद्यार्थी राज खड्का भन्छन्,
‘६ महिनामा चुनाव हुन्छ भन्ने भनिए पनि धेरैसँग मतदाता परिचयपत्र छैन ।

नयाँ परिचयपत्र बनाउन समयमै व्यवस्थापन हुन्छ कि हुँदैन भन्ने चिन्ता छ । यदि हामी सहभागी हुन नै सकिएन भने फेरि पुरानै दलले चुनाव जितेर फर्किन सक्छन् भन्ने डर छ ।

त्यसो भयो भने आन्दोलनमा गरेको हाम्रो त्याग र मेहनत खेर जानेछ ।’

खड्काको भनाइले जेनजी पुस्ताको मनोविज्ञान प्रस्ट्याउँछ एकातिर उनीहरुले पुराना दलमाथि अविश्वास बढाएका छन् भने

अर्कोतिर नयाँ विकल्प जन्माउन आवश्यक पर्ने संगठनात्मक र प्राविधिक तयारीमा उनीहरु अझै कमजोर देखिन्छन् ।

युवाहरुको यस्तो अन्योलले राजनीतिक विश्लेषकलाई पनि सताएको छ ।

धेरैको बुझाइमा जेनजी आन्दोलनले परिवर्तनको ठूलो लहर ल्याए पनि त्यसलाई संस्थागत गर्न नसक्दा फेरि पुरानै दल बलियो बन्ने सम्भावना रहन्छ ।

त्यसैले अबको ६ महिना नयाँ पुस्ताका लागि ‘निर्णायक समय’ सावित हुने अनुमान गरिन्छ ।

पुराना दलप्रति अविश्वासले बढायो नयाँ विकल्पको खोजी

जेनजी आन्दोलनले पुराना दलको कार्यशैली र नेतृत्वप्रति असन्तुष्टि झन् गहिरो बनाइदिएको छ ।

दशकौंदेखि उही नेताहरुको घुमफिरमा सीमित भइरहेका प्रमुख दलहरुले सत्ता र शक्ति सम्हालिरहँदा नयाँ पुस्तामा विश्वासको संकट देखिन थालेको छ ।

नेकपा एमाले अझै पनि केपी शर्मा ओलीकै हातमा छ, जसले जेनजी आन्दोलनको मुख्य निशाना बनेको सरकारको नेतृत्व गरेका थिए ।

उता, नेपाली कांग्रेसमा शेरबहादुर देउवा निरन्तर सभापति रहँदै आएका छन् ।

कांग्रेसभित्रै नयाँ नेतृत्वबारे बहस भए पनि देउवाको विकल्प नखोज्ने निर्णयले युवा पुस्तालाई निराश बनाएको छ ।

त्यस्तै, माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ पनि नेतृत्व छोड्ने कुनै संकेत दिएका छैनन्, बरु फेरि सक्रिय हुँदै पार्टीभित्र आफ्नो पकड बलियो बनाइरहेका छन् ।

युवाहरुको बुझाइमा यी सबै घटनाक्रम ‘पुरानो अनुहारको निरन्तरता’ मात्र हुन् । यही कारण जेनजी पुस्ताले पुराना दललाई विकल्प मान्न छाडेका छन् ।

दीप प्रज्ज्वलन कार्यक्रममा सहभागी राज खड्काले भने,
‘हामी बलियोसँग उभिन सकेनौं भने फेरि पुरानै पार्टी फर्कन्छन् । त्यो भए हाम्रो मेहनत खेर जान्छ । पुराना दलमा विश्वास गर्ने आधार नै छैन ।’

यसरी, पुराना दलप्रति बढ्दो अविश्वासले नयाँ विकल्प खोज्ने दबाब सिर्जना गरेको छ ।

युवाहरुले अब आफ्नो भविष्य पुराना अनुहारसँग जोडेर हेर्न नसक्ने स्पष्ट सन्देश दिएका छन् ।

यही अविश्वासले जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दल गठनको बहसलाई अझ बलियो बनाएको छ ।

बालेन शाह र कुलमान घिसिङ नेतृत्वमा चर्चा

जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ पुस्ताको नेतृत्व कसले गर्ने भन्ने प्रश्न तीव्र रूपमा उठेको छ ।

यसबीच सबैभन्दा बढी चासोको केन्द्र काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) बनेका छन् ।

बालेनले स्थानीय तहको चुनावमा दलविहीन उम्मेदवार भएर पनि राजधानीको मेयर जितेका थिए, जसले उनको लोकप्रियता युवा पुस्ताबीच आकाशीय स्तरमा पु¥याएको छ ।

जेनजी आन्दोलनको उत्कर्षमा बालेनले सामाजिक सञ्जालमार्फत दिएको सन्देश निर्णायक turning point बनेको धेरैले ठान्छन् ।

सुरुमा जेनजी आन्दोलन संसद् विघटनको मागसम्म पुगेको थिएन, तर बालेनले शान्तिपूर्ण वार्ताको पक्षमा जनमत तयार पार्न खोज्दा त्यो सन्देश आन्दोलनको ‘बटम लाइन’ नै बन्यो ।

यसले उनी केवल स्थानीय सरकारको प्रमुख नभई राष्ट्रिय राजनीतिमा समेत प्रभावशाली नेता बन्न सक्ने सम्भावना देखाएको छ ।

युवा पुस्ताले उनलाई आफ्नो पुस्ताको प्रतिनिधि नेता मानिरहेका छन् ।

तर, उनी स्वयं पार्टी खोल्ने वा चुनावी राजनीतिमा सक्रिय हुने विषयमा अझै स्पष्ट भइसकेका छैनन् ।

यही मौनताले जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दल गठनको नेतृत्वबारे अन्योल अझ बढाएको छ ।

यसैगरी, अर्को नाम कुलमान घिसिङको पनि बलियो चर्चा छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणमा रहेर उनले लोडसेडिङ अन्त्य गरेका थिए,

जसले उनलाई ‘नयाँ पुस्ताको व्यावहारिक नेता’को रुपमा चिनायो । हाल ऊर्जामन्त्री बनेपछि उनले देशव्यापी दौडाह सुरु गरेका छन्,

जसलाई कतिपयले नयाँ राजनीतिक शक्ति निर्माणको पूर्वतयारीका रुपमा व्याख्या गरेका छन् ।

विशेषज्ञहरुको भनाइमा, बालेन शाह र कुलमान घिसिङ दुवैसँग लोकप्रियता र जनसमर्थन छ ।

तर, दुबैलाई एउटै प्लेटफर्ममा ल्याउन सकियो वा सकेन भन्ने कुराले नै जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दल गठनको दिशा निर्धारण गर्नेछ ।

युवाहरुको चासो भने स्पष्ट छ—पुराना दल होइन, नयाँ पुस्ता र नयाँ नेतृत्व नै आवश्यक छ ।

जेनजीको नयाँ राजनीतिक शक्ति कसरी एकीकृत हुन्छ?

जेनजी आन्दोलनले युवासँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने र उनीहरुको रोजगारी, भ्रष्टाचार अन्त्य, र समान अवसर सुनिश्चित गर्ने स्पष्ट एजेन्डा अघि सारेको छ।

बब्लु गुप्ता, जो ‘१०० ग्रुप’ जस्ता युवा संगठनसँग आबद्ध छन्, भन्छन्,
‘हाम्रो उद्देश्य केवल आन्दोलनमा भाग लिनु मात्र होइन, यस्ता स्पष्ट नीति र कार्ययोजना अघि बढाएर युवाहरुको भविष्य सुरक्षित गर्नु हो।’

तर नयाँ राजनीतिक शक्ति निर्माणमा चुनौती ठूलो छ।

आन्दोलनका क्रममा विभिन्न स्वार्थप्रेरित समूह पनि घुसेकोले, सबैलाई एउटै ढाँचा वा एजेन्डामा ल्याउन कठिनाइ देखिएको छ।

यसैले, जेनजी पुस्तालाई संगठित गरेर एउटै दल वा राजनीतिक प्लेटफर्ममा उभ्याउनु अत्यन्त आवश्यक छ।

विश्लेषकहरुको मतमा, यदि युवाहरु बिभाजित रहिरहे भने आन्दोलनको प्रभाव अल्पकालीन मात्र रहनेछ।

त्यसैले अब मुख्य काम भनेको जनसाधारणमा विश्वास कायम राख्दै, विभिन्न समूहलाई साझा एजेन्डामा मिलाउनु, र नयाँ दलको रूपरेखा तयार गर्नु हो।

भन्नुपर्दा, जेनजी आन्दोलनले जुन राजनीतिक चेतना जागरूक बनाएको छ, त्यसलाई संस्थागत रूप दिन अबको चरण निर्णायक हुनेछ।

नयाँ राजनीतिक शक्ति केवल आन्दोलनकै ऊर्जा र लोकप्रियतालाई निरन्तरता दिन सक्षम हुनुपर्छ।

जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दल गठनको चुनौती

जेनजी आन्दोलनले युवा पुस्तालाई राजनीतिमा सक्रिय बनाइदिएको छ, तर नयाँ दल गठन गर्ने प्रक्रियामा ठूलो चुनौती पनि छ।

नयाँ दलले केवल गठन हुनु मात्र होइन, संविधान संशोधन, संसद्मा बलियो उपस्थिति, र जनसमर्थन हासिल गर्नुपर्नेछ।

पूर्वराजदूत तथा राजनीतिक विज्ञ लोकराज बराल भन्छन्,
‘यदि अहिलेको सरकारले ६ महिनाभित्र प्रभावकारी काम गर्न सकेन भने पुराना दल फेरि अवसर पाउँछन्।

त्यसैले जेनजी पुस्ताले संगठित शक्ति बनाएर मात्र अगाडि बढ्न सक्छ। आन्दोलनको ऊर्जा र लोकप्रियतालाई संस्थागत रूप दिनु अपरिहार्य छ।’

विश्लेषक नविन तिवारी थप्छन्,
‘जेनजी आन्दोलनले पुराना दलमाथि छानबिन र सुशासनको माग उठाएको छ। तर, पुरानै दल पुनः सत्तामा फर्कियो भने सुशासन कमजोर हुने सम्भावना छ।

यही कारणले नयाँ दल खोलेर अघि बढ्नु नै वर्तमान परिस्थितिमा सबैभन्दा व्यवहारिक विकल्प हो।’

स्रोतहरुका अनुसार, नयाँ दलको सफलताका लागि केवल लोकप्रियता मात्र पर्याप्त छैन।

युवाहरुले संगठन, रणनीति, संसदीय अनुभव र स्पष्ट नीति एजेन्डा तयार गर्नुपर्नेछ।

यसैले जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दल गठन र उसको स्थायित्व कायम राख्नु एकदमै चुनौतीपूर्ण कार्य सावित हुन सक्छ।

जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दलको भविष्य र नेतृत्व

जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दल गठनको सम्भावना दिनप्रतिदिन बलियो हुँदै गएको छ।

आन्दोलनले युवा पुस्तामा राजनीतिक चेतना जगाएको छ र पुराना दलप्रति अविश्वासलाई अझ प्रस्ट बनाएको छ।

यसै कारण युवा नेताहरु, विशेषगरी बालेन शाह र कुलमान घिसिङजस्ता नामहरुमाथि सबैको ध्यान केन्द्रित भएको छ।

तर नेतृत्वको स्पष्टता अझै छैन। बालेनले पार्टी खोल्ने निर्णय लिने कि नगर्ने, वा कुलमान वा अन्य सम्भावित नेताले भूमिका लिने भन्ने विषयमा ठोस संकेत आएका छैनन्।

यही अनिश्चितताले नयाँ दल गठन र यसको स्थायित्व दुवैलाई चुनौतीपूर्ण बनाएको छ।

विश्लेषकहरुले भनेका छन् कि जेनजी आन्दोलनको ऊर्जा मात्र पर्याप्त छैन; यसलाई संस्थागत रूप दिन, संगठित रणनीति बनाउने र स्पष्ट नीति एजेन्डा तय गर्न आवश्यक छ।

यदि यो प्रक्रिया सफल भयो भने जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दलले नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा युवा नेतृत्व र परिवर्तनको नयाँ दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्न सक्नेछ।

समग्रमा भन्नुपर्दा, जेनजी आन्दोलनपछि नयाँ दल केवल सम्भावना मात्र होइन, भविष्यमा युवा राजनीतिक नेतृत्व र सुशासनको नयाँ प्रतीक बन्न सक्ने अवस्था तयार भएको देखिन्छ।

सम्भावना मात्र होइन, भविष्यमा युवा राजनीतिक नेतृत्व र सुशासनको नयाँ दृष्टिकोणको प्रतीक बन्न सक्ने अवस्था तयार भएको देखिन्छ।

🌐 हाम्रो वेबसाइट: globalsambadmedia.com

👉 Global Sambad Network पेजलाई आजै Follow गर्नुहोस् र सबै नयाँ अपडेटहरू पाइरहनुहोस्!