वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणका कारण अवस्था जटिल बन्दै गएको छ । वीरगञ्जमा हैजा फैलिँदा नारायणी अस्पतालको आईसीयूमा ६ जना बिरामी उपचाररत छन् । तीमध्ये ३ जनाको मिर्गौला फेल भई डायलाइसिस भइरहेको छ भने दुईजनाको मृत्युबारे अझै विवाद कायमै छ । हाल वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणले जनस्वास्थ्यमा थप चिन्ता बढाएको छ ।
हैजा संक्रमणका कारण मिर्गौला फेल
वीरगञ्जमा हैजा सुन्नासाथ धेरैलाई सामान्य झाडापखाला मात्र लाग्छ जस्तो लाग्छ। तर वास्तविकता यति सरल छैन।
अस्पतालमा भर्ना भएका बिरामीको अवस्था देखाउँछ कि हैजा कति गम्भीर र जटिल रोग हुन सक्छ।
वीरगञ्जस्थित नारायणी अस्पतालको आईसीयूमा हाल ६ जना बिरामी उपचाररत छन्, जसले हैजाको गम्भीर जटिलता सामना गरिरहेका छन्।
तीमध्ये ३ जनाको मिर्गौला फेल भइसकेको छ र निरन्तर डायलाइसिसमा राखिएको छ।
झाडापखालाका कारण अस्पताल भर्ना भएका ४० र ५० वर्षीय पुरुष र ३५ वर्षीय महिलाको मिर्गौलाले काम गर्न छोडेको थियो।
डायलाइसिसले उनीहरूको जीवन जोगाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
यो घटना स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि वीरगञ्जमा हैजा केवल साधारण झाडापखाला नभई मिर्गौला फेलजस्ता गम्भीर जटिलतासम्म पुर्याउन सक्छ।
मिमिर्गौला फेलको कारण र डायलाइसिस
वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणका कारण तीनैजना बिरामीको शरीरमा युरिया र क्रियाटिनिनको मात्रा अस्वाभाविक रूपमा बढेको थियो र पिसाब बन्द जस्तै भएको अवस्था देखियो।
जीवन जोगाउन तत्काल डायलाइसिस सुरु गर्नुपर्यो।
अस्पतालका प्रवक्ता तथा उपचारमा संलग्न चिकित्सक डा. उदयनारायण सिंहका अनुसार, हैजाले निम्त्याएको गम्भीर जटिलताले शरीरमा पानीको मात्रा कम (डिहाइड्रेसन) गराउँछ,
जसका कारण मिर्गौलामा समस्या देखिन्छ। डा. सिंह भन्छन्, “हैजा संक्रमितमा सिभियर डिहाइड्रेसन हुँदा शरीरमा पानीको कमी हुन्छ।
जसका कारण मिर्गौलामा जानुपर्ने रगत कम हुन्छ र मिर्गौला फेल हुन्छ। यसलाई हामी एक्युट किड्नी इन्जुरी भन्छौं।”
चिकित्सकका अनुसार, मिर्गौला दुई तरिकाले फेल हुन्छ:
- तत्कालीन असरका कारण
- दीर्घकालीन असरले
हाल वीरगञ्जमा हैजा संक्रमित बिरामीको मिर्गौला फेल हुनुको कारण तत्कालीन असर हो।
यसले संकेत गर्छ कि केही समयको डायलाइसिसपछि मिर्गौलाले क्रमशः पहिलेको अवस्थामा काम गर्न सक्ने सम्भावना छ।
डायलाइसिसपछि सुधार र दीर्घकालीन असर
वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणका कारण मिर्गौला फेल भएका बिरामीमा शरीरमा युरिया र क्रिएटिनिनको स्तर अस्वाभाविक रूपमा बढ्छ र मिर्गौलाले पिसाब कम गर्ने वा बन्द हुने अवस्था आउँछ। यस्तो अवस्थामा ज्यान बचाउनका लागि डायलाइसिस आवश्यक हुन्छ।
डा. उदयनारायण सिंहका अनुसार, तीनपल्ट डायलाइसिस गरेपछि बिरामीको शरीरले विस्तारै प्रतिक्रिया देखाउन थालेको छ।
थोरै–थोरै पिसाब आउन थालेको छ, जसले मिर्गौलाको कार्यक्षमता क्रमिक रूपमा सुधार भइरहेको संकेत दिन्छ।
विज्ञहरूको भनाइ अनुसार, हैजाबाट बचेर निको हुने अधिकांश बिरामीलाई दीर्घकालीन असर हुँदैन। तर, मिर्गौलामा एकपटक गम्भीर क्षति पुग्दा कहिँलेकाहीँ जटिलता रहन सक्ने सम्भावना छ।
डा. सिंह भन्छन्, “अहिलेसम्मको संकेत अनुसार डायलाइसिस गराएका मानिसको मिर्गौला फेरि सामान्यतर्फ फर्किन सक्छ भन्ने आशा छ। त्यसका लागि अझै केही दिन पर्खिनुपर्छ।”
यसरी, वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणका गम्भीर बिरामीहरूमा डायलाइसिसले जीवन र स्वास्थ्य दुबै रक्षा गर्ने महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको देखिन्छ।
मानसिक र शारीरिक असर
वीरगञ्जमा हैजा प्रकोपबाट निको भएका धेरै बिरामीले शारीरिक सुधारपछि पनि दीर्घकालीन मानसिक असर भोग्न सक्छन्।
विशेष गरी आईसीयूमा भर्ना भएका वा मृत्यु नजिक पुगेका बिरामीहरूले साइकोलोजिकल तनाव बढी अनुभव गर्छन्।
यस्ता बिरामीहरूमा मानसिक असरको कारणले शरीरमा दीर्घकालीन शारीरिक असर नदेखिए पनि, मानसिक तनाव लामो समय रहन सक्छ।
विशेषज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् कि यस प्रकारको मानसिक स्वास्थ्य असरलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन।
वीरगञ्जमा हैजा प्रकोपले केवल शारीरिक स्वास्थ्य मात्र नभई मानसिक स्वास्थ्यमा पनि चुनौती प्रस्तुत गरेको छ।
त्यसैले, स्वास्थ्य संस्थाहरूले बिरामीहरूको पुन:स्वास्थ्य परीक्षणसँगै मानसिक स्वास्थ्यको पनि मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिएका छन्।
वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणसँग जोडिएका मृत्युबारे विवाद
वीरगञ्जमा हैजा प्रकोपका क्रममा नारायणी अस्पतालमा अत्यधिक झाडापखालाका कारण दुईजनाको मृत्यु भइसकेको छ।
तर यसबारे अझै विवाद कायमै छ। प्रारम्भिक रिपोर्ट अनुसार यी मृत्युलाई पखाला र डिहाइड्रेसनसँग जोडिएको छ, तर सरकारले दुवैलाई प्रत्यक्ष हैजा संक्रमित भनेर पुष्टि गरेको छैन।
उपचारमा संलग्न चिकित्सकहरू भने मृत्युलाई हैजासँग सम्बन्धित हुन सक्ने संकेत गर्छन्। डा. उदयनारायण सिंहका अनुसार, ६ भदौमा एक व्यक्तिको अस्पतालमा आइपुग्दा नै मृत्यु भइसकेको थियो, र लक्षणहरू हैजासँग मिल्दोजुल्दो थिए।
मृत्यु भएका ती व्यक्ति हैजा प्रकोप फैलिएको क्षेत्रबाट आएका थिए। डा. सिंह भन्छन्, “सामान्यतया अन्य रोगका कारण एक दिनको झाडापखालाले मानिसको मृत्यु हुँदैन।
तर वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणले शरीरमा अत्यधिक पानीको कमी ल्याउँदा मृत्यु हुन सक्छ।”
अर्को व्यक्तिको अस्पतालमा उपचारको क्रममा मृत्यु भएको थियो र तीमा पनि झाडापखालाका लक्षण देखिएका थिए।
यद्यपि अस्पतालले गरेको आरडीटी परीक्षण नेगेटिभ देखाएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार कहिँलेकाहीँ आरडीटीले सही नतिजा नदिन सक्छ, त्यसका लागि कल्चर परीक्षण आवश्यक हुन्छ।
शुक्रबार प्रतिनिधिसभा बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले हैजाबाट वीरगञ्जमा ३ जनाको मृत्यु भएको जानकारी दिएका थिए।
तर स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. प्रकाश बुढाथोकीले भने हैजाकै कारण मृत्यु नभएको दाबी गरेका छन्।
जनस्वास्थ्य विज्ञ डा. बाबुराम मरासिनीले यस विषयमा सूचनाको अभावका कारण मृत्युलाई लुकाइएको अनुमान लगाएका छन्। उनले भने, “बिरामीमा संक्रमण पुष्टि भइसकेको छ।
प्रधानमन्त्रीले समेत बोलिसक्नुभएको छ। उहाँलाई केही सूचना नभई त बोल्नुभएन होला।”
दुई हप्तासम्म पनि वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणको स्रोत पत्ता लागेन
वीरगञ्जमा हैजा प्रकोपमा सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्र महानगरपालिका–१२ र १३ हुन्।
तर संक्रमण कहाँबाट सुरु भयो भन्ने कुरा दुई हप्तासम्म पनि स्पष्ट हुन सकेको छैन।
विज्ञहरूले आशंका गरेका छन् कि खानेपानी पाइपमा ढलको दूषित पानी मिसिँदा हैजा फैलिएको हुनसक्छ।
डब्लूएचओका विशेषज्ञहरूले पनि ढल र खानेपानी पाइप एकै ठाउँमा रहेकाले कुनै पाइप फुट्दा हैजा फैलिन सक्ने निष्कर्ष निकालेका छन्।
नारायणी अस्पतालमा हैजाका लक्षण लिएर आएका सयभन्दा बढी बिरामीले सरकारी खानेपानीको पानी पिएको बताएका छन्।
तर प्रकोप सुरु भए लगत्तै स्थानीय सरकारले क्लोरिन प्रयोग गरेर पानी शुद्धीकरण गरेकाले पानीमा हैजाको जीवाणु पत्ता लागेन।
जनस्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार, पानीको स्रोतमा समस्या समाधान नगरेसम्म भविष्यमा पानीजन्य रोगको जोखिम कायम रहनेछ।
त्यसैले दीर्घकालीन समाधान आवश्यक छ, ताकि भविष्यमा फेरि पनि प्रकोप नफैलोस्।
वीरगञ्जमा हैजा संक्रमणको पछिल्लो अवस्था
वीरगञ्जमा हैजा प्रकोपको हालको अवस्था नियन्त्रणतर्फ लाग्न थालेको छ । हालसम्म वीरगञ्जका २१ वटा अस्पतालमा ८४ जना हैजाका बिरामीहरूको उपचार भइरहेको छ ।
जसमध्ये १४ जना आईसीयू र २ जना एचडीयूमा उपचाररत छन्, जसले संक्रमणको गम्भीरताका साथै अस्पताल प्रणालीमा आएको दबाब देखाउँछ।
साथै, झन्डै एक हजार बिरामी झाडापखाला र हैजाका लक्षण लिएर अस्पताल पुगेका छन् ।
प्रारम्भमा दैनिक बिरामीको संख्या उच्च थियो, तर पछिल्ला तीन दिनमा बिरामीको संख्या घटेर करिब ३० को हाराहारीमा पुगेको छ । यसले प्रकोप केही हदसम्म नियन्त्रणतर्फ आएको सङ्केत दिन्छ।
डा. उदयनारायण सिंहका अनुसार, “अब प्रकोप न्यून हुँदै गएको छ र दुई–तीन दिनमै सामान्य अवस्थामा फर्किने अपेक्षा गरिएको छ।” यो संकेत गर्दछ कि अस्पतालमा उपचाररत बिरामीहरूमा सुधार देखिएको छ र संक्रमण फैलावट पनि घट्दै गएको छ।
तर, विशेषज्ञहरू चेतावनी दिन्छन् कि यद्यपि दैनिक बिरामी संख्या घटेको छ, तर स्रोतमा प्रदूषित पानीको समस्या समाधान नभएसम्म, भविष्यमा फेरि संक्रमण फैलिने जोखिम रहन्छ। त्यसैले नागरिकहरूले सतर्कता अपनाउनु आवश्यक छ र स्वास्थ्य संस्थाहरूले निगरानी जारी राख्नु जरूरी छ।
🌐 हाम्रो वेबसाइट: globalsambadmedia.com
👉 Global Sambad Network पेजलाई आजै Follow गर्नुहोस् र सबै नयाँ अपडेटहरू पाइरहनुहोस्!
