जनकपुरे माछाको स्वाद लिन मेयर बालेन जनकपुर फिस हाउसमा

काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाह शनिबार साँझ नक्साल, गैरीधारास्थित मिथिला थाली परिसरभित्र रहेको जनकपुर फिस हाउस पुगेर यहाँको प्रसिद्ध जनकपुरे माछाको स्वाद लिएका छन्।

यो रेस्टुरेन्ट हाल काठमाडौंमा नेपाली परिकारप्रेमीहरू माझ अत्यन्तै लोकप्रिय बन्दै गएको छ र राजधानीमा तराई क्षेत्रको मौलिक स्वाद चाख्न चाहनेहरूको प्रमुख गन्तव्यको रूपमा स्थापित हुँदैछ।

यहाँ पाइने जनकपुरे माछाका परिकारहरूले मिथिलाञ्चलको सांस्कृतिक पहिचानलाई पनि जीवित राख्दै राजधानीका स्वादप्रेमीहरूलाई नयाँ स्वाद अनुभव गराइरहेको छ।

मास्टरसेफ सन्तोष साह र जनकपुर फिस हाउस

जनकपुर फिस हाउस मास्टरसेफ सन्तोष साह र उनका दाजु दिलिप साहको सहकार्यमा सञ्चालित एक विशेष रेस्टुरेन्ट हो।

यी दाजुभाइको प्रमुख उद्देश्य मिथिलाञ्चल क्षेत्रको समृद्ध परम्परागत खानपान संस्कृतिलाई संरक्षण गर्दै त्यसको वास्तविक स्वाद राजधानी काठमाडौंसम्म पुर्‍याउनु हो।

जनकपुर र मिथिलाञ्चल क्षेत्रमा प्रख्यात विभिन्न मौलिक माछाका परिकारहरू — जस्तै फिस करी, फ्राइड फिस, माछा–भात, माछाको अचार, र मसलेदार झोल फिस — यहाँको मुख्य विशेषता हुन्।

यी परिकारहरूमा परम्परागत विधि र आधुनिक पाककला प्रविधिको समिश्रणले उत्कृष्ट स्वाद सिर्जना गरेको छ।

मास्टरसेफ सन्तोष साहले मात्र स्वादमा नभई स्वास्थ्य र स्वच्छतामा पनि विशेष ध्यान दिएका छन्।

यसले गर्दा जनकपुर फिस हाउसलाई काठमाडौँमा जनकपुरे माछाका परिकारहरूको प्रमुख गन्तव्य बनाएको छ।

मिथिला संस्कृतिको सुगन्ध लिएर आएको यो रेस्टुरेन्टले शहरमा विविधता र सांस्कृतिक समृद्धि थपिरहेको छ।

मेयर बालेन शाहको अनुभव

काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाह पत्नी सबिना काफ्लेसहित शनिबार साँझ जनकपुर फिस हाउस भ्रमण गर्न पुगेका थिए।

मेयर शाहले यहाँ तयार पारिएका माछाका परिकारको स्वाद चाख्दै भने,
“यहाँ तयार पारिएको माछाका परिकारमा तराईमा माछा खाएको जस्तो अनुभव भयो। काठमाडौँमै यस्तो स्वाद पाउँदा निकै खुसी लाग्यो।”

उनको यो अनुभवले जनकपुरको परम्परागत माछा र परिकारहरूको स्वाद काठमाडौँमा पनि लोकप्रिय हुँदै गएको स्पष्ट संकेत दिन्छ।

यसले काठमाडौंमा स्थानीय तथा पर्यटकहरू माझ जनकपुरे माछाको माग बढिरहेको देखाउँछ र मिथिला सांस्कृतिक स्वादलाई राजधानीसम्म पुर्‍याउने सफल प्रयासको पनि परिचायक हो।

रेस्टुरेन्टको विशेषता र सांस्कृतिक महत्व

मास्टरसेफ सन्तोष साह, जो हाल काठमाडौँ महानगरपालिकाको फूड सेफ्टी कन्सल्ट्यान्ट पनि हुन्,ले स्वास्थ्य मापदण्ड र स्वाद दुवैलाई समान रूपमा महत्व दिँदै रेस्टुरेन्ट संचालन गरिरहेका छन्। यसले ग्राहकहरूलाई स्वच्छ र गुणस्तरीय खाना प्रदान गर्ने सुनिश्चितता दिन्छ। उनी गैरीधारा, झम्सिखेल र गौशालामा मिथिला थाली नामक रेस्टुरेन्टहरू पनि सञ्चालन गरिरहेका छन् भने गैरीधारास्थित जनकपुर फिस हाउस पनि सञ्चालनमा ल्याएका छन्, जसले मिथिला खानाको विशेष स्वादलाई राजधानीमा फैलाउने कार्य गरिरहेको छ।

आजभोलि जनकपुरे माछाका परिकार खोज्दै काठमाडौँका स्वादप्रेमीहरू नियमित रूपमा जनकपुर फिस हाउसमा पुग्ने गरेका छन्।

यहाँका परिकारमा जनकपुर र मिथिलाञ्चलको परम्परागत स्वाद मात्र नभई आधुनिक पाककला प्रविधि पनि मिसाइएको छ, जसले खाना स्वादिलो र स्वास्थ्यप्रद बनाएको छ।

यस्तो मात्रै होइन, यो रेस्टुरेन्टले मिथिला संस्कृतिको गहिरो पहिचान समेटेर परम्परागत भेषभूषा, लोकसंगीत र सांस्कृतिक वातावरण सिर्जना गरेको छ।

पाहुनाहरू यहाँ न केवल स्वादका लागि, तर सांस्कृतिक अनुभव लिन पनि आकर्षित हुन्छन्।

यसले रेस्टुरेन्टलाई मात्र नभएर सांस्कृतिक केन्द्रको रूपमा पनि स्थापित गरेको छ,

जसले मिथिला सांस्कृतिक धरोहरको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याइरहेको छ।

आगामी योजनाहरू र सांस्कृतिक प्रवर्द्धन

जनकपुरे माछाको स्वाद पस्कन सफल जनकपुर फिस हाउसले काठमाडौँमा मात्र नभएर सम्पूर्ण तराई क्षेत्रको सांस्कृतिक पहिचान र परिकार संस्कृतिलाई अझ व्यापक बनाउने लक्ष्य राखेको छ।

मास्टरसेफ सन्तोष साहले निकट भविष्यमा मिथिला फुड फेस्टिभल आयोजना गर्ने योजना बनाइरहेका छन्,

जहाँ मिथिलाञ्चलका विभिन्न क्षेत्रका पारम्परिक तरकारी, भात, माछाका नयाँ–नयाँ परिकारहरू र मिठाईहरू प्रदर्शनी गरिनेछ।

यसले स्थानिय परिकारहरूलाई राजधानीमा मात्र नभई राष्ट्रिय स्तरमा समेत चिनाउने महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गर्नेछ।

यस फेस्टिभलले परम्परागत खानाका साथै मिथिला सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोकनृत्य र संगीतसमेत समेटेर समग्र सांस्कृतिक अनुभवलाई समृद्ध बनाउने उद्देश्य राखेको छ।

यसरी खाना र सांस्कृतिक कार्यक्रमलाई जोडेर प्रवर्द्धन गर्दा मिथिला क्षेत्रको सांस्कृतिक पहिचान थप मजबुत हुन्छ र युवापुस्तामा परम्परागत संस्कृतिप्रतिको रुचि पनि जागृत हुन्छ।

त्यसैगरी, साहले युवाहरूलाई लक्षित गर्दै मिथिला कुकिङ वर्कशप सुरु गर्ने योजना बनाएका छन्।

यो कार्यशालाले नेपाली मौलिक परिकारको ज्ञान नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्दै परम्परागत खाना पकाउने कला जोगाउने दिशामा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नेछ।

युवाहरूसँगै अन्य इच्छुक व्यक्तिहरूलाई समेत समेटेर आयोजना गरिने यस वर्कशपले नयाँ रचनात्मक परिकारहरूको विकासमा समेत प्रेरणा दिने विश्वास गरिएको छ।

यी सबै पहलहरूले जनकपुर फिस हाउसलाई केवल खाना पस्कने स्थल मात्र नभएर सांस्कृतिक केन्द्रको रूपमा स्थापित गराउनेछन्,

जसले नेपाली खानाको विविधता र सांस्कृतिक धरोहरको संरक्षणमा दीर्घकालीन योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

जनकपुरे माछाको स्वाद: पर्यटन र सांस्कृतिक संरक्षणमा योगदान

जनकपुरे माछाको स्वादप्रति बढ्दो चासोका कारण जनकपुर फिस हाउसले स्थानीय मात्र नभएर देश–विदेशबाट आउने पर्यटकहरूलाई पनि आकर्षित गर्न सफल भएको छ।

यसले केवल स्वादिलो खाना मात्र प्रदान नगरी, मिथिला क्षेत्रको समृद्ध सांस्कृतिक पहिचानलाई पनि राजधानीको मुटुमा स्थापित गरेको छ।

यहाँ आउने पाहुनाहरूले परम्परागत मिथिला सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू—जसमा लोकनृत्य, लोकगीत र हस्तकलाका प्रदर्शनीहरू समावेश छन्—प्रत्यक्ष अनुभव गर्न पाउँछन्।

यस्तो सांस्कृतिक कार्यक्रमले पाहुनालाई खानाको स्वादसँगै मिथिला संस्कृतिको गहिरो अनुभूति गराउँछ।

त्यसैगरी, स्थानीय हस्तकला प्रदर्शनीहरूले मिथिलाञ्चलका कारागारहरूको कलात्मक प्रतिभालाई प्रवर्द्धन गर्दै, उनीहरूको आर्थिक विकासमा पनि सकारात्मक योगदान पुर्‍याएको छ।

यसले पर्यटन उद्योगलाई समेत मजबुत बनाउँदै मिथिला संस्कृतिको संरक्षणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

यस प्रकार, जनकपुर फिस हाउसले काठमाडौँमा मात्र होइन, सम्पूर्ण देशभर मिथिला परम्परा र संस्कृति प्रचार–प्रसार गर्न मद्दत पुर्‍याउँदै छ।

साथै, सांस्कृतिक पर्यटनलाई प्रोत्साहन गर्ने यो प्रयासले नेपालको सांस्कृतिक विविधताको संरक्षण र दीगो विकासका लागि समेत महत्वपूर्ण आधार तयार गरेको छ।