बालेन शाह भावी प्रधानमन्त्री बन्ने बलियो आधारसहित रास्वपा र बालेन पक्षको एकताले औपचारिक स्वरूप पाएको छ। काठमाडौंका मेयर बालेन शाह र रवि लामिछानेबीचको यो नयाँ राजनीतिक समीकरणले आगामी निर्वाचनमा वैकल्पिक शक्तिलाई सत्ताको नेतृत्वमा पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको छ। यो ऐतिहासिक सहमतिको पूर्ण विवरण यसप्रकार छ:

नेपाली राजनीतिको आकाशमा लामो समयदेखि चर्चामा रहेको ‘वैकल्पिक शक्ति’हरूको मिलनले अन्ततः मूर्त रूप लिएको छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा), काठमाडौंका मेयर बालेन शाह पक्ष र उज्यालो नेपाल पार्टी बीच औपचारिक रूपमा एकता प्रक्रिया अघि बढेको छ।

यो बृहत् एकताले रास्वपाको केन्द्रदेखि तल्लो तहसम्मको संगठनात्मक ढाँचालाई मात्र बदल्ने छैन, यसले देशको भावी सत्ता समीकरणको स्पष्ट चित्र समेत कोरेको छ।

बालेन शाह भावी प्रधानमन्त्री: रास्वपाभित्रको शक्ति सन्तुलन र सहमति

पार्टी एकताको प्रक्रियामा सबैभन्दा पेचिलो र चासोको विषय ‘पद र शक्ति’को बाँडफाँट नै थियो।

तर, रास्वपा, बालेन पक्ष र उज्यालो नेपालबीच भएको यो सहमतिले एउटा स्पष्ट चित्र कोरेको छ।

सहमति अनुसार, पार्टीको सर्वोच्च कमाण्ड रवि लामिछानेले सम्हाल्नेछन् भने उनको ठीक पछाडि अर्थात् दोस्रो वरीयतामा काठमाडौँका मेयर बालेन शाह रहने निश्चित भएको छ।

यो केवल एउटा मर्यादाक्रमको लडाइँ मात्र नभएर आगामी आम निर्वाचनलाई लक्षित गरी बुनिएको एक गहिरो रणनीतिक योजना हो।

तीनै पक्षबीच भएको भित्री सहमति अनुसार,

आगामी प्रतिनिधि सभा निर्वाचनपछि बालेन शाहलाई संसदीय दलको नेता र भावी प्रधानमन्त्रीको निर्विकल्प अनुहारका रूपमा देशव्यापी रूपमा प्रस्तुत गरिनेछ।

यसको अर्थ, चुनावी मैदानमा होमिँदा रास्वपाले बालेनलाई ‘प्रोजेक्टेड प्राइम मिनिस्टर’ (Projected Prime Minister) को रूपमा अघि सार्नेछ।

यस विषयमा रास्वपाका उपसभापति डा. स्वर्णिम वाग्लेले दिएको अभिव्यक्तिले राजनीतिक वृत्तमा ठूलो तरंग ल्याएको छ।

उनले स्पष्ट शब्दमा भनेका छन्, “रवि लामिछाने पछिको दोस्रो वरीयतामा एउटा वरिष्ठ नेताको ओहोदामा बालेन रहनुहुनेछ र सोही अनुसार सहमति बनेको छ।”

डा. वाग्ले आफैँ पनि बौद्धिक वर्ग र युवाहरूमाझ भावी प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारका रूपमा हेरिएका नेता हुन्। तर,

अहिलेको विशेष परिस्थितिमा बालेन शाहको लोभलाग्दो लोकप्रियता, उनको काम गर्ने शैली र आम नागरिकमाझ रहेको गहिरो प्रभावले पार्टीलाई थप उचाइ दिने

निष्कर्षमा नेताहरू पुगेका छन्। आफ्नै आकांक्षाभन्दा माथि उठेर बालेनलाई अघि सार्दा पार्टीले ‘न्याय’ पाउने र वैकल्पिक राजनीतिको एजेन्डा स्थापित हुने

साझा विश्लेषणका आधारमा यो ऐतिहासिक सम्झौता सम्भव भएको हो।

यो समीकरणले पार्टीभित्र एउटा सन्देश दिएको छ ‘देश बदल्न व्यक्तिगत पदभन्दा सामूहिक लक्ष्य ठूलो हो।

‘ बालेनको क्रेज र रविको सांगठनिक शक्तिलाई एकै ठाउँमा मिसाउँदा आगामी निर्वाचनमा परम्परागत दलहरूलाई कडा टक्कर दिने यो समूहको प्रमुख दाउ देखिन्छ।

कुलमान घिसिङको भूमिका: उपसभापति पदमा नयाँ समीकरण र नेतृत्वको सन्तुलन

यो एकताको अर्को महत्वपूर्ण पाटो भनेको ऊर्जा क्षेत्रमा सफल छवि बनाएका कुलमान घिसिङको रास्वपा प्रवेश र उनको पदीय जिम्मेवारी हो।

उज्यालो नेपाल पार्टीको नेतृत्व गरिरहेका वर्तमान ऊर्जामन्त्री घिसिङ अब राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको उपसभापति बन्ने निश्चित भएको छ।

रास्वपा र उज्यालो नेपालबीच भएको औपचारिक लिखित सहमतिमै कुलमानलाई उपसभापतिको जिम्मेवारी दिने बुँदा स्पष्ट रूपमा समेटिएको छ।

पार्टीभित्र कुलमानको आगमनले विशेष गरी विकास र सुशासनको एजेन्डालाई अझै बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

तर, पार्टीमा पहिलेदेखि नै दुई प्रभावशाली उपसभापतिहरू रहेकाले कुलमानको वरीयता कस्तो हुने भन्ने विषयमा धेरैको चासो थियो।

सहमति अनुसार, कुलमान घिसिङले रास्वपाका वर्तमान उपसभापतिद्वय डिपी अर्याल र डा. स्वर्णिम वाग्लेसँग समान हैसियतमा रहेर काम गर्नेछन्।

वरीयताको यो प्राविधिक व्यवस्थापनबारे प्रष्ट पार्दै रास्वपा नेता शिशिर खनालले भन्नुभयो,

“हामीले पार्टीका दस्ताबेजहरूमा नाम उल्लेख गर्दा कुनै खास वरीयताभन्दा पनि वर्णानुक्रम (Alphabetical order) लाई आधार मान्ने गरेका छौँ। सहमतिमा कुलमानजीको नाम अगाडि देखिनु एउटा प्राविधिक पक्ष मात्र हो, यसको अर्थ उहाँ अरूभन्दा माथिल्लो वरीयताको भन्ने होइन। उहाँहरू तीनै जना समान हैसियतको उपसभापति हुनुहुनेछ।”

यसको अर्थ रास्वपाको नेतृत्व तहमा अब एउटा यस्तो टोली तयार भएको छ,

जहाँ डिपी अर्यालको सांगठनिक जग, डा. स्वर्णिम वाग्लेको अर्थ-राजनीतिक विज्ञता र कुलमान घिसिङको प्रशासनिक कार्यक्षमताले एकसाथ काम गर्नेछन्।

उपसभापति पदमा कुलमानलाई भित्र्याउँदा डा. वाग्लेले पनि उदारता देखाउँदै पार्टीलाई अझ फराकिलो बनाउन र सबैलाई न्याय हुने गरी

समान ‘र्‍याङ्क’मा बसेर अघि बढ्न आफूहरू तयार भएको बताउनुभएको छ। यसले रास्वपाभित्रको आन्तरिक शक्ति सन्तुलनलाई अझै परिपक्व र व्यवस्थित बनाएको देखिन्छ।

बालेन शाह भावी प्रधानमन्त्री बन्ने लक्ष्यका साथ संगठनात्मक समायोजन र कार्यदलको तयारी

तीन फरक पृष्ठभूमि, फरक कार्यशैली र फरक शक्ति भएका समूहहरूलाई एउटै ढिक्का बनाउनु आफैँमा चुनौतीपूर्ण कार्य हो।

यसैलाई मध्यनजर गर्दै रास्वपा, बालेन पक्ष र उज्यालो नेपालबीचको एकतालाई व्यवस्थित बनाउन एउटा उच्चस्तरीय कार्यदल गठन गर्ने तयारी गरिएको छ।

यो कार्यदलको मुख्य जिम्मेवारी भनेकै केन्द्रदेखि स्थानीय तहसम्मका नेता र कार्यकर्ताहरूलाई पार्टी संरचनामा ‘सम्मानजनक’ र ‘न्यायोचित’ ढंगले व्यवस्थापन गर्ने स्पष्ट मोडालिटी तयार गर्नु हो।

खासगरी, कुन तहका नेतालाई कुन जिम्मेवारी दिने र दुई पक्षका कार्यकर्तालाई कसरी एकीकृत गर्ने भन्नेबारे

यसै कार्यदलले एउटा ‘गाइडलाइन’ बनाउनेछ, जसले गर्दा भोलिका दिनमा सांगठनिक द्वन्द्व नहोस्।

केन्द्रीय समिति र सचिवालय विस्तार: संख्याभन्दा गुणस्तरमा जोड

पार्टी एकतासँगै रास्वपाको केन्द्रीय समितिको आकार पनि बढ्ने भएको छ।

हाल ५६ सदस्य रहेको केन्द्रीय समितिलाई विस्तार गरेर करिब १०० जनाको हाराहारीमा पुर्‍याउने नेतृत्वको योजना छ।

यद्यपि, रास्वपाको विधानमा १२९ जनासम्म केन्द्रीय सदस्य रहने व्यवस्था छ।

तर, सुरुमै सबै सिट भर्नेभन्दा पनि विस्तारै आवश्यक र सक्षम व्यक्तिहरूलाई मात्र थप्दै जाने र तत्कालका लागि पूर्ण आकार नदिने रणनीति पार्टीले अख्तियार गरेको छ।

यस प्रक्रियामा विज्ञ र अभियन्ताहरूको व्यवस्थापन सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष हो।

उज्यालो नेपालको ७१ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटी भए पनि ती सबैलाई रास्वपाको केन्द्रीय समितिमा हुबहु समायोजन गरिने छैन।

यसको सट्टा, उनीहरूमध्येका अनुभवी विज्ञ, प्राविधिक ज्ञान भएका व्यक्ति र राम्रो सार्वजनिक छवि भएका युवा अभियन्ताहरूलाई मात्र योग्यताका आधारमा छनोट गरेर केन्द्रीय जिम्मेवारी दिइनेछ।

सचिवालयमा नयाँ अनुहार: भूपदेव शाहको इन्ट्री

पार्टीको दैनिक कार्यसम्पादन गर्ने ‘सचिवालय’मा पनि नयाँ अनुहार थपिने देखिएको छ।

बालेन शाहका निकै विश्वासिला र स्वकीय सचिवका रूपमा कार्यरत भूपदेव शाहलाई रास्वपाको सहमहामन्त्री बनाउने चर्चाले अहिले निकै प्राथमिकता पाएको छ।

पूर्वमन्त्री सुमना श्रेष्ठले सहमहामन्त्री पदबाट राजीनामा दिएपछि उक्त पद अहिले रिक्त छ।

सोही रिक्त स्थानमा शाहलाई ल्याउने तयारी छ।

शाह आफैँले पनि पार्टीले आधिकारिक निर्णय गरेमा र उपयुक्त भूमिका दिएमा उक्त जिम्मेवारी सम्हाल्न आफू तयार रहेको संकेत दिइसकेका छन्।

यसले बालेनको कोर टिम र रास्वपाको सचिवालयबीच सिधा समन्वय कायम गर्ने र पार्टीको कार्यक्षमतामा थप गति दिने विश्वास गरिएको छ।

रास्वपाको २५ सदस्यीय सचिवालयमा हाल १४ सदस्य मात्र रहेकाले बालेन र उज्यालो पक्षबाट अन्य केही सक्षम व्यक्तिहरू पनि सचिवालयमा समेटिने सम्भावना छ।

चुनावी रणनीति: बालेन शाह भावी प्रधानमन्त्री को एजेन्डा र उम्मेदवार चयन

पार्टी एकताको यो बृहत् अभियान केवल संगठन विस्तारमा मात्र सीमित छैन, यसले आगामी निर्वाचनका लागि एक अभेद्य चुनावी रणनीति समेत तय गरेको छ।

विगतको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा समानुपातिक बन्दसूची तयार गर्दा र उम्मेदवार चयन गर्दा हतारमा निर्णय लिनुपरेका कारण

रास्वपाभित्र केही गम्भीर विवाद र प्राविधिक त्रुटिहरू देखिएका थिए।

कतिपय अवस्थामा रातारात निर्णय गर्नुपर्दा योग्य व्यक्तिहरू ओझेलमा परेको र केही नामहरूमा प्रश्न उठेको अनुभवबाट यसपटक नेतृत्व निकै सचेत देखिएको छ।

यस्ता गल्तीहरू नदोहोरिउन् र पार्टीको साखमा आँच नआओस् भन्नका लागि यसपटक तीनै पक्ष (रास्वपा, बालेन पक्ष र उज्यालो नेपाल) सम्मिलित कार्यदलले सुरुदेखि नै गृहकार्य गर्नेछ।

यो कार्यदलले उम्मेदवार चयनका लागि एउटा वैज्ञानिक र पारदर्शी ‘मापदण्ड’ बनाउनेछ।

१३ पुसमा भएको ऐतिहासिक सहमति पत्रमा पनि यस विषयलाई विशेष प्राथमिकताका साथ उल्लेख गरिएको छ।

सहमति अनुसार अब उम्मेदवारको टिकट वितरण गर्दा वा पार्टीमा जिम्मेवारी तोक्दा ‘योग्यता (Competence), समावेशिता र सार्वजनिक छवि’ लाई मुख्य आधार बनाइनेछ।

केवल चर्चाको पछि लाग्नुभन्दा पनि सम्बन्धित क्षेत्रमा विज्ञता हासिल गरेका, समाजले पत्याएका र स्वच्छ छवि भएका व्यक्तिहरूलाई मात्र चुनावी मैदानमा उतारिने रणनीति पार्टीले लिएको छ।

नेता शिशिर खनालका अनुसार, निर्वाचनका बेला हुने अन्तिम समयको दबाबलाई कम गर्न कार्यदलले पहिल्यैबाट

‘पोटेन्सियल’ उम्मेदवारहरूको सूची र उनीहरूको पृष्ठभूमि अध्ययन गर्नेछ। यसले गर्दा पार्टीले भोलि जनताका माझमा ‘पपुलिस्ट’ मात्र नभई ‘परफर्मर’ उम्मेदवारहरू प्रस्तुत गर्न सकोस्।

यो तयारीले रास्वपालाई एउटा परिपक्व राजनीतिक दलका रूपमा स्थापित गर्ने र मतदाताको विश्वासलाई अझ मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रदेश र स्थानीय तहमा प्रभाव: संगठनलाई जगैदेखि जोड्ने प्रयास

पार्टी एकताको यो तरंग केवल केन्द्रमा मात्र सीमित छैन, यसले प्रदेश र स्थानीय तहसम्मै संगठनलाई नयाँ ऊर्जा दिएको छ।

विशेष गरी उज्यालो नेपाल पार्टीको कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा बलियो र व्यवस्थित उपस्थिति रहेको छ।

यी क्षेत्रमा रहेका उज्यालो नेपालका क्षेत्रीय र जिल्ला समितिहरूलाई अब रास्वपाको विद्यमान सांगठनिक संयन्त्रमा कसरी ‘मर्ज’ गर्ने भन्नेबारे गृहकार्य सुरु भइसकेको छ।

यस समायोजन प्रक्रियालाई पारदर्शी र विवादरहित बनाउन उज्यालो नेपालका प्रवक्ता डा. राजु थापाको नेतृत्वमा एउटा टोलीले काम गरिरहेको छ।

डा. थापाका अनुसार, कतिपय जिल्लामा समितिहरू बनिसकेकाले ती समितिहरूलाई रास्वपाको विधानसँग मेल खाने गरी ‘गाइडलाइन’ तयार गरिँदैछ।

यसले गर्दा गाउँ र नगर स्तरका कार्यकर्ताहरूमा कुनै अन्योल नरहोस् र एउटै लक्ष्यका साथ चुनावी तयारीमा लाग्न सकियोस् भन्ने नेतृत्वको चाहना छ।

बालेन शाह भावी प्रधानमन्त्री बन्ने घोषणासँगै एक शक्तिशाली ‘वैकल्पिक मोर्चा’को उदय

यो बृहत् एकताले नेपालको परम्परागत र पुराना राजनीतिक शक्तिहरूका विरुद्ध एउटा बलियो र भरपर्दो ‘वैकल्पिक मोर्चा’ खडा गरेको छ।

यो केवल तीनवटा दल वा समूहको मिलन मात्र होइन, बरु तीनवटा फरक-फरक शक्तिको अभूतपूर्व सङ्गम पनि हो।

यस मोर्चाको केन्द्रमा रवि लामिछानेको आक्रामक सांगठनिक पकड र जनपरिचालन क्षमता छ।

त्यसमा बालेन शाहको लोभलाग्दो लोकप्रियता र युवा पुस्तामा रहेको गहिरो प्रभाव थपिएको छ।

अनि, कुलमान घिसिङको दशकौँ लामो प्रशासनिक विज्ञता र काम गरेर देखाएको ‘ट्र्याक रेकर्ड’ले यसलाई थप विश्वसनीय बनाएको छ।

अहिलेको यो ध्रुवीकरणले नेपाली मतदातालाई एउटा यस्तो विकल्प दिएको छ, जहाँ उत्साह, विज्ञता र लोकप्रियताको सन्तुलन छ।

यदि यो कार्यदलले तय गरेको मोडालिटी अनुसार तल्लो तहसम्मै इमानदार समायोजन हुन सक्यो भने,

आगामी निर्वाचनमा यो मोर्चाले नेपालको स्थापित राजनीतिक विरासतलाई गम्भीर चुनौती दिने पक्का छ।

हाम्रो वेबसाइट: globalsambadmedia.com
ताजा र आधिकारिक अपडेटका लागि: Global Sambad Network पेजलाई आजै Follow गर्नुहोस् ।