मिर्गौला रोग एक गम्भीर स्वास्थ्य समस्या हो जसबारे धेरैलाई समयमै जानकारी नहुन सक्छ। मिर्गौलाले शरीरको विषाक्त पदार्थ छान्ने महत्त्वपूर्ण काम गर्छ, र यसमा समस्या आउँदा शरीरमा थुप्रै जटिलता देखिन सक्छ। यदि मिर्गौला सम्बन्धी रोगबारे समयमै थाहा पाउन सकियो भने जटिल अवस्थाबाट बच्न सकिन्छ।
नेपालमा अंगदान र मिर्गौला रोगसम्बन्धी जनचेतना किन आवश्यक छ?
मिर्गौला रोग
शरीरको विषाक्त पदार्थ छान्ने अत्यन्त महत्त्वपूर्ण अंग हो। जब मिर्गौलामा समस्या आउँछ, त्यसले पिसाबको मात्रा घटाउन सक्छ। यस्तै अवस्थामा, शरीर सुन्निने वा अन्य लक्षणहरू देखा पर्न सक्छन्।
रोग लाग्न सक्ने मुख्य कारणहरू यस्ता छन्:
- उच्च रक्तचाप
- मधुमेह
- संक्रमण
- वंशाणुगत समस्या
- मिर्गौलामा पत्थरी
- जथाभावी औषधिको अत्यधिक सेवन
यी सबै कारणले मिर्गौलामा क्षति पुग्न सक्छ र दीर्घकालीन रूपमा मिर्गौला फेल हुन सक्छ।
नेपालमा प्रत्येक वर्ष करिब ३ हजार मानिस मिर्गौला फेल हुने समस्याबाट पीडित हुने गरेका छन्, जसले गर्दा समयमै सचेतता र उपचारको आवश्यकता बढ्दो छ।
मिर्गौला रोगका लक्षणहरू के-के हुन्?
मिर्गौलामा समस्या आउँदा प्रारम्भिक चरणमा प्रायः कुनै लक्षण नदेखिन सक्छ, जसले गर्दा धेरैलाई समयमै जानकारी नहुन सक्छ। तर रोग गहिरिँदै जाँदा शरीरमा स्पष्ट संकेतहरू देखिन थाल्छन्।
मुख्य लक्षणहरू यसप्रकार छन्:
- शरीर सुन्निने वा सूजन आउने
- पिसाबको मात्रा कम वा अत्यधिक बढ्नु
- खाना रुचि कम हुनु
- वाकवाक लाग्नु वा श्वास फेर्न गाह्रो हुनु
- छाला कालो वा गाढा देखिनु
- शरीरमा रगत कम भएर छाला सेतो देखिनु
- छाती दुख्ने
- थकान वा कमजोरी महसुस हुनु
यी लक्षणहरू देखिएमा तुरुन्तै मिर्गौला परीक्षण गराउनु उपयुक्त हुन्छ।
मिर्गौला रोगबाट बच्न के गर्ने?
- रक्तचाप र मधुमेहलाई नियमित नियन्त्रणमा राख्ने: यी दुई रोगले मिर्गौलामा धेरै असर गर्छन्, त्यसैले समय-समयमा परीक्षण र उचित उपचार आवश्यक छ।
- प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने: पानीको मात्रा सन्तुलित राख्नुपर्छ। धेरै कम वा धेरै बढी पानी पिउनु मिर्गौलाको लागि हानिकारक हुन सक्छ।
- जथाभावी औषधि सेवन नगर्ने: औषधि बिना चिकित्सकको सल्लाह लिने अभ्यास छोड्नु जरूरी छ।
- सन्तुलित आहार र नियमित व्यायाम गर्ने: तौल नियन्त्रणमा राख्न र स्वस्थ रहन यसले मद्दत गर्छ।
- रातो मासु र मदिराको सेवन कम गर्ने: यी पदार्थ मिर्गौलाको स्वास्थ्यमा नराम्रो प्रभाव पार्छन्।
- हरियो सागसब्जी र फाइबरयुक्त आहार बढी खाने: शरीरलाई पोषण दिने र मिर्गौलालाई स्वस्थ राख्ने।
मिर्गौला रोग भए के गर्ने?
जब दुवै मिर्गौलाले काम गर्न छाड्छन्, तब उपचारका दुई मुख्य विकल्प रहन्छन्:
- डायलिसिस (Dialysis)
यो प्रक्रिया मिर्गौलाको काम मेसिनबाट गराउने माध्यम हो, जसले विषाक्त पदार्थ हटाउन सहयोग गर्छ तर स्थायी समाधान होइन। - अंग प्रत्यारोपण (Kidney Transplant)
यो नै दीर्घकालीन उपचार हो जसले बिरामीलाई नयाँ जीवन दिन सक्छ।
नेपालमा मानव अंग प्रत्यारोपण सम्बन्धी कानुन बनेको छ, तर अंगदान गर्ने चेतनाको कमीका कारण अझै पनि धेरै बिरामीहरू प्रतिक्षामा छन्।
हाल देशभर २१ हजारभन्दा बढी बिरामीहरू मिर्गौला प्रत्यारोपणको पालो कुर्दै छन्।
अंग प्रत्यारोपण र अंगदानमा जनचेतना
सरकारले मस्तिष्क मृत्यु भएका व्यक्तिबाट अंग प्रत्यारोपण गर्न मिल्ने कानुन बनाएको भए पनि जनचेतनाको अभावले अंग दान निकै न्यून रहेको देखिन्छ।
हालै ललितपुर महानगरपालिका र स्यस्यः समाज ले मस्तिष्क मृत्यु र मृत्युपश्चात अंगदानबारे जनचेतना अभियान सुरु गरेका छन्, जसमा २१ जनाले अंगदानको घोषणा गरिसकेका छन्।
मस्तिष्क मृत्यु भएपछिको समयमा फोक्सो, कलेजो, मिर्गौला, मुटु, आन्द्रा आदि गरी ८ अंग प्रत्यारोपण गर्न सकिन्छ — जसले हजारौं जीवन बचाउन सक्छ।
🔔 थप यस्ता महत्वपूर्ण समाचार, विश्लेषण र अपडेटहरूका लागि हामीलाई नियमित रूपमा अनुगमन गर्दै जानुहोस्!
🌐 नेपाली भाषामा भरपर्दो खबरका लागि भ्रमण गर्नुहोस्:
👉 Global Sambad Media – तपाईंको विश्वासिलो समाचार साथी।
📲 सामाजिक सञ्जालमा सबै अपडेटहरू पाउन:
👉 Global Sambad Network Facebook Page लाई अहिले नै Follow गर्न नबिर्सनुहोस्!
📰 दैनिक नयाँ समाचार, विश्लेषण, प्रेरणादायी कथा, राशिफल र विश्वभरिका ताजा अपडेटहरू तपाईंको मोबाइलमा सिधै।
