बाजा जनताको आवाज सांस्कृतिक अस्तित्वको प्रतीक

काठमाडौं महानगरपालिकाकी उपप्रमुख सुनिता डंगोलले बाजालाई केवल लय नभई बाजा जनताको आवाज हो भनी उल्लेख गरेकी छन्। उनले भनिन्,
“यो हाम्रो सांस्कृतिक सम्पदाको एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष हो।”

शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजित अमूर्त सम्पदा संरक्षण कार्यक्रममा उनले बाजाको सांस्कृतिक महत्वलाई जोड दिँदै भनिन्,
“बाजा हाम्रो समुदायको पहिचान हो, हाम्रो आवाज हो।”

डंगोलका अनुसार, काठमाडौंमा विशेष गरी नेवार समुदायले बाजा बजाएर आफ्नो परम्परा जोगाउँदै आएका छन्।

बाजा केवल संगीत र लय मात्र नभई समुदायको सांगीतिक अभिव्यक्ति भएकाले यसको संरक्षण र प्रवर्द्धन अत्यावश्यक छ।

उनले थपिन्,
“हामीले केवल मूर्त सम्पदाहरू जोगाउनु पर्ने होइन, अमूर्त सम्पदा जस्तै बाजा, गीत र नाचलाई पनि जीवन्त राख्नुपर्छ।” बाजा बजिरहँदा मात्र समुदायको सांस्कृतिक आवाज जीवित रहन्छ।

उपप्रमुख डंगोलले भने,
“पुस्तौंदेखि आएको ज्ञान र सीपलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण नगरेसम्म हाम्रो सांस्कृतिक आवाज मर्न सक्छ।”

यसैले बाजाको संरक्षणमा सबै समुदायले सक्रिय भूमिका खेल्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।

अन्त्यमा, उनले सबैलाई आग्रह गरिन् कि सांस्कृतिक आवाजका यी अमूल्य सम्पदाहरू जोगाउन हातेमालो गरौं र हाम्रो बाजा र परम्परालाई निरन्तरता दिऔं।

“विशेषगरी काठमाडौं महानगरपालिकाभित्र रहेका नेवार समुदायहरूको बाजाहरू अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छन्।

बाजा संगीत र लय मात्रै होइन, हाम्रा आवाजहरू पनि हुन्। बाजा बजुन्जेलसम्म नेवार समुदायको आवाज रहिरहन्छ,” – उपप्रमुख डंगोल।

बाजा जनताको आवाज – सांस्कृतिक अस्तित्वको प्रतीक

उपप्रमुख डंगोलका अनुसार काठमाडौं उपत्यकामा विशेष गरी नेवार समुदायले पीढी दर पीढी बाजा बजाउँदै आएको परम्परा जोगाउँदै आएका छन्।
बाजा जनताको आवाज भएकाले यसलाई संरक्षण गर्नु अमूर्त सम्पदाको जगेर्ना हो।

“हाम्रा नाच, गीत, बाजा – यी सबै हाम्रो आत्माको अभिव्यक्ति हुन्,” उनले भनिन्।

उपप्रमुख डंगोलका अनुसार बाजा केवल सांगीतिक माध्यम होइन, त्यो समुदायको आत्मा र पहिचान हो।

उनले बाजालाई अमूर्त सम्पदाको अत्यन्त महत्त्वपूर्ण पाटो बताउँदै सामाजिक, सांस्कृतिक, धार्मिक र राजनीतिक अभियानहरूमा यसको अनिवार्य भूमिका हुने धारणा राखिन्।

मूर्त र अमूर्त सम्पदाको सन्तुलन

बाजा आत्मा हो, संरचना शरीर

डंगोलले हरेक टोल, समुदाय, कुच, गुठीहरूमा फरक–फरक खालका मूर्त र अमूर्त सम्पदाहरू रहेका कुरा उल्लेख गर्दै भनिन्:

“मूर्त सम्पदा शरीर जस्तै हुन्। तर ती सम्पदालाई जीवित राख्ने सास भनेको अमूर्त सम्पदा हो – जस्तै बाजा, गीत, नाच, रीतिरिवाज।”

उनको अनुसार सम्पदाको संरक्षण केवल संरचनाको संरक्षण नभई त्यसको आत्मा–अर्थात् परम्परागत सीप, लय, संस्कार र भाषाको संरक्षण हो।

पुस्तान्तरणमार्फत संस्कृति संरक्षण जरुरी

डंगोलले पुस्तौंदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको परम्परागत ज्ञान र सीपको निरन्तरता आवश्यक भएको बताइन्।

“हाम्रा संस्कृति केवल हेरिटेज भवन वा शिलालेखमा सीमित छैनन्, ती त हाम्रा क्रियाकलाप, बाजा, गीत, पर्व, र गुठीमार्फत जीवन्त छन्।

त्यसैले यी सम्पदाहरूको पुस्तान्तरण गर्न जरुरी छ।”

👉 ताजा अपडेटका लागि: globalsambadmedia.com

📲 हामीलाई Facebook मा Follow गर्न नबिर्सनुहोस्:
🔵 Global Sambad Media
🔵 Global Sambad Network

🙏 तपाईंको साथको लागि धन्यवाद!