विदेशमै पोस्टमार्टम गरिएको विपिन जोशीको शव दुई वर्षपछि नेपाल ल्याइयो।

इजरायलमा हत्या भएका विपिनको शरीर लामो समयसम्म बन्धक अवस्थामा रहँदा परिवारले निरन्तर चिन्ता व्यहोरेको थियो।

नेपाल ल्याउँदा केवल अस्थिरपञ्जर बाँकी थियो, जसले परिवारलाई आफ्नै सन्तानको अन्तिम रूप हेर्न कठिनाइ दियो।

विदेशमै पोस्टमार्टम पछि विपिन जोशीको शव नेपालमा

इजरायलमा हत्या भएका विपिन जोशीको शव दुई वर्षपछि मात्र नेपाल ल्याइयो। विपिनलाई अध्ययनको सिलसिलामा इजरायल पठाइएको थियो,

तर एक महिनाभित्रै हमास लडाकुहरूको नियन्त्रणमा पर्नु परेको थियो। दुई वर्षसम्म उनको अवस्था अज्ञात रहँदा परिवारले निरन्तर चिन्ता र पीडा सहनु परेको थियो।

परिवारका सदस्यहरूले आफ्नो सन्तानको अन्तिम रूप हेर्नको लागि वर्षौं पर्खिनु परेको थियो। तर, नेपाल ल्याइँदा उनीहरूले पाएका दृश्यले गहिरो शोक र क्षोभ उत्पन्न गर्यो।

विपिनको शरीरमा अब केवल अस्थिरपञ्जर बाँकी थियो, मासु र अन्य नर्म अंगहरू लामो समयसम्म बाह्य वातावरणमा राखिँदा नष्ट भइसकेका थिए।

यसले परिवारलाई आफ्नो प्रिय सन्तानसँग अन्तिम विदाई लिन पनि कठिन बनायो।

विदेशमै गरिएको पोस्टमार्टम र डीएनए परीक्षणपछि मात्रै शव नेपाल ल्याइयो।

यस प्रक्रियाले शवको पहिचान सुनिश्चित गरे पनि, परिवारको आँखामा आफ्नै छोराको सग्लो रूप देख्ने इच्छा अधूरो रह्यो।

यो दुःखद घटना नेपाली समाजमा पनि व्यापक सहानुभूति र संवेदना उत्पन्न गरेको छ।

शवको अस्थिरपञ्जर कञ्चनपुरस्थित महाकाली नदी किनारमा अन्त्येष्टि गरियो, जहाँ परिवार र साथीहरूले भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पित गरे।

यो घटनाले विदेशी भूमिमा अध्ययनरत नेपाली युवाहरूको सुरक्षाको आवश्यकतालाई फेरि एकपटक उजागर गरेको छ।

हत्या र बन्धक बनाइने घटनाको पृष्ठभूमि

विपिन जोशी सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयको ‘लर्न एन्ड अर्न’ कार्यक्रमअन्तर्गत इजरायल गएका थिए। अध्ययनको क्रममा उनले नयाँ अवसरहरू खोज्दै विदेश पुगेका थिए,

तर दुर्भाग्यवश केवल एक महिनाभित्रै हमास लडाकुहरूको नियन्त्रणमा पर्नु परेको थियो।

सन् २०२३ को अक्टोबर ७ मा गाजा क्षेत्रबाट इजरायलमा प्रवेश गरेका हमास लडाकुहरूले अनपेक्षित हमला गरे।

उक्त आक्रमणले इजरायलमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीहरूमा ठूलो त्रास र अनिश्चितता उत्पन्न गर्यो। यस हमलामा १० जना सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूको मृत्यु भयो।

विपिन जोशी भने आक्रमणमा बाँच्न सफल भए पनि हमास लडाकुहरूको नियन्त्रणमा बन्धक बनाइए।

बन्धक बनाइएका दुई वर्षसम्म विपिनको अवस्था अज्ञात रह्यो, जसले उनको परिवारमा मानसिक पीडा र निरन्तर चिन्ता उत्पन्न गर्यो।

यस घटनाले विदेशमा अध्ययनरत नेपाली युवाहरूको सुरक्षा जोखिम र असुरक्षा स्तरको गम्भीर विषयलाई सार्वजनिक ध्यानमा ल्याएको छ।

युद्धबिरामपछि शवको हस्तान्तरण

इजरायल र हमासबीच भएको युद्धबिरामपछि बन्धकहरूको साटासाटको क्रममा विपिन जोशीको मृत्यु पुष्टि भएको समाचार नेपाली दूतावासमा प्राप्त भयो।

दुई वर्षसम्म अज्ञात अवस्थामा रहेका विपिनको हत्या पुष्टि भएपछि परिवारले राहत महसुस गरे पनि गहिरो शोकमा रहे।

विदेशमै पोस्टमार्टम गरिएको रिपोर्ट अनुसार विपिनको टाउकोमा गोली लागेको कारण मृत्यु भएको स्पष्ट भएको थियो।

यस रिपोर्टले मृत्युदेखि शवको अवस्थासम्मका सबै विवरणलाई वैज्ञानिक ढंगले प्रमाणित गरेको थियो।

अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस सोसाइटी (आईसीआरसी)ले शवलाई सैनिक अस्पतालमा राखेर डीएनए परीक्षण गर्यो।

आमा र बुवाको डीएनएसँग मेल भएपछि मात्र शव परिवारलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो।

यस प्रक्रियाले विपिनको शवको सही पहिचान सुनिश्चित गर्यो र अन्तिम संस्कारको तयारी गर्न परिवारलाई अनुमति दियो।

विदेशमै पोस्टमार्टम र डीएनए परीक्षणको प्रक्रिया सम्पन्न भएपछि मात्रै शव नेपाल ल्याउने व्यवस्था गरिएको थियो, जसले परिवारलाई कानूनी र वैज्ञानिक दुवै दृष्टिले सुनिश्चितता प्रदान गर्यो।

विदेशमै पोस्टमार्टम र नेपालमा पुनः पोस्टमार्टम किन भएन

त्रिवि शिक्षण अस्पतालका फरेन्सिक विभाग प्रमुख डा. गोपाल चौधरीका अनुसार, विदेशमै पोस्टमार्टम सम्पन्न भइसकेको भए नेपालमा पुनः परीक्षण गर्नु आवश्यक पर्दैन।

डा. चौधरीले भने, “विदेशमा गरिएको पोस्टमार्टम उच्च मापदण्डअनुसार सम्पन्न भएको र वैज्ञानिक रूपमा प्रमाणित भएको छ भने त्यसलाई नेपालले स्वीकार गर्न सक्छ।

यस्तो अवस्थामा नेपालमा थप पोस्टमार्टम गर्नु प्रचलनमा छैन।”

वरिष्ठ फरेन्सिक विशेषज्ञ डा. हरिहर वस्तीले पनि विदेशमै गरिएको पोस्टमार्टमको रिपोर्ट विश्वसनीय भएकोले सामान्य अवस्थामा नेपालमा पुनः परीक्षण नगर्ने प्रचलन रहेको बताएका छन्।

उनका अनुसार, “अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका विशेषज्ञ र अस्पतालहरूले गरेको पोस्टमार्टमलाई सम्मान र विश्वास गर्नुपर्छ। केवल विवाद वा शंका भएमा मात्र नेपालमा पुनः पोस्टमार्टम गरिन्छ।”

विपिनको शवको स्थिति लामो समयसम्म बाह्य वातावरणमा राखिँदा मासु गलिसकेको र हड्डी मात्र बाँकी भएकोले नेपालमा पोस्टमार्टमबाट मृत्युको कारण पत्ता लगाउन सम्भव छैन।

यस्तो अवस्थामा केवल डीएनए परीक्षणमार्फत शवको पहिचान मात्रै सुनिश्चित गर्न सकिन्छ। यस प्रक्रियाले परिवारलाई कानूनी र वैज्ञानिक दुवै दृष्टिले सुनिश्चितता प्रदान गरेको छ।

अन्तिम संस्कार

मंगलबार कञ्चनपुरस्थित महाकाली नदी किनारमा विपिन जोशीको अन्त्येष्टि गरियो। दुई वर्षसम्म विदेशमा बन्धक रहँदा परिवारले लगातार पीडा सहनु परेको थियो,

र अन्ततः आफ्ना प्रिय सन्तानलाई अन्तिम विदाई दिन पुगे।

अस्थिरपञ्जर मात्रै रहेको अवस्थामा पनि परिवार र नजिकका साथीहरूले भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पित गरे।

समुदायका सदस्य र विद्यार्थीहरूले पनि विपिनको असमयको मृत्युमा दुःख व्यक्त गर्दै उनको जीवन र योगदान सम्झे।

यो अन्तिम संस्कारले केवल परिवारको शोक मात्र होइन, विदेशमा अध्ययनरत नेपाली युवाहरूको सुरक्षाको आवश्यकतालाई पनि उजागर गरेको छ।

विपिनको सम्झनामा सहभागीहरू भावुक बनेका थिए, र उनको जीवनमा शिक्षा र आशाका लागि गरेको संघर्ष सम्झिँदै, उनको आत्मालाई शान्ति मिलोस् भन्ने कामना गरिएको थियो।

हाम्रो वेबसाइट: globalsambadmedia.com
Global Sambad Network पेजलाई आजै Follow गर्नुहोस्