बीबीसी र अन्तर्राष्ट्रिय एजेन्सीहरूले उद्धृत गरेको रिपोर्टअनुसार, हमासले नेपाली विद्यार्थी विपिन जोशीको मृत्‍यु भएको औपचारिक रूपमा पुष्टि गरेको छ।

गाजास्थित हमासको राजनीतिक शाखाले सार्वजनिक गरेको विज्ञप्तिमा विपिन जोशीसहित अन्य तीन जना बन्धक इ इलौज, योस्सी शराबी, र डानियल पेरेत्स को पनि मृत्यु भएको उल्लेख गरिएको छ।

रिपोर्टमा भनिएको छ, हमासले आजै यी चार बन्धकको शव इजरायललाई हस्तान्तरण गर्ने तयारी गरिरहेको छ।

उक्त हस्तान्तरण प्रक्रिया अन्तर्राष्ट्रिय रेड क्रस (ICRC) को सहयोगमा सम्पन्न गरिँदैछ,

जसका प्रतिनिधिहरू अहिले गाजाको सीमातर्फ प्रस्थान गरिरहेका छन्।

इजरायली सुरक्षा निकायहरू विशेषगरी इजरायल डिफेन्स फोर्स (IDF) र शिन बेट ले शव हस्तान्तरण सुनिश्चित गर्न आवश्यक तयारी पूरा गरेको बताइएको छ।

स्रोतहरूका अनुसार, शवहरू गाजाको दक्षिणी क्षेत्र राफाह नजिकैको मानवीय गलियारा हुँदै इजरायलमा पुर्‍याइने छन्। यस क्रममा सुरक्षाका कारण कडा निगरानी र पहिचान प्रक्रिया अपनाइनेछ।

हमासले यो कदमलाई “मानवीय दृष्टिकोणबाट गरिएको हस्तान्तरण” भनेको छ। तर इजरायलले भने यसलाई गाजामा भइरहेको युद्धअपराध लुकाउने प्रयासका रूपमा पनि व्याख्या गरेको छ।

यसबीच, बीबीसीका अनुसार इजरायल सरकारले नेपाली विद्यार्थी विपिन जोशीको पहिचान सम्बन्धी सबै प्रक्रिया पूरा गरिसकेको छ र उनको शव फिर्ता पाएपछि औपचारिक रूपमा अन्त्येष्टि कार्यक्रमको व्यवस्था गर्ने तयारी भइरहेको छ।

नेपालतर्फबाट, परराष्ट्र मन्त्रालयले विपिन जोशीको मृत्‍युबारे आधिकारिक जानकारी प्राप्त भइसकेको र नेपालस्थित इजरायल दूतावासमार्फत थप विवरण संकलन भइरहेको जनाएको छ।

नेपाल सरकारले जोशी परिवारलाई सम्पर्कमा राख्दै आवश्यक सहयोग गर्ने आश्वासन दिएको छ।

काठमाडौँस्थित जोशी परिवारले भने खबर सुन्दा निकै दुःख व्यक्त गर्दै भन्यो —

“हामीलाई आश थियो, छोरो जिवित फर्किन्छ। तर अब केवल उसको शरीर फर्किँदैछ।”

यसरी, लामो समयदेखि बन्धकको रूपमा रहेका नेपाली विद्यार्थी विपिन जोशीको मृत्‍यु पुष्टि हुँदै शव हस्तान्तरणको तयारी संगै,

एक वर्षदेखि निरन्तर जारी रहेको नेपाल–इजरायल कूटनीतिक पहल अन्ततः दुःखद निष्कर्षमा पुग्ने देखिएको छ।

विपिन जोशीको मृत्‍युबारे हमासको आधिकारिक पुष्टि

हमासको सैन्य शाखाले नेपाली विद्यार्थी विपिन जोशीको मृत्‍यु भएको औपचारिक रूपमा पुष्टि गरेको छ।

सार्वजनिक गरिएको नयाँ सूचीमा विपिन जोशीको नाम समावेश गरिएको छ, जससँगै अन्य तीन जना इजरायली नागरिक इ इलौज, योस्सी शराबी र डानियल पेरेत्सका नाम पनि छन्।

बीबीसी र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले उद्धृत गरेको रिपोर्टअनुसार,

हमासले यी चार बन्धकको शव इजरायललाई बुझाउने तयारी गरेको छ।

शव हस्तान्तरणका लागि जिम्मेवारी अन्तर्राष्ट्रिय रेड क्रस (ICRC) लाई दिइएको छ।

इजरायली सेनाको भनाइअनुसार, रेड क्रसका प्रतिनिधिहरू अहिले गाजाको दक्षिणी भागतर्फ तोकिएको विशेष भेटघाट स्थलमा पुगेका छन्, जहाँ कफिनहरू हस्तान्तरण गरिनेछ।

उक्त स्थलमा इजरायली सेनाका चिकित्सक र सुरक्षा अधिकारीहरूले पहिचान प्रक्रिया सञ्चालन गर्ने तयारी गरेका छन्।

हमासद्वारा प्रकाशित सूचीकै आधारमा इजरायल डिफेन्स फोर्स (IDF) ले पनि विपिन जोशीको मृत्‍यु पुष्टि गरेको जनाएको छ।

इजरायल सरकारले शव फिर्ता भएपछि औपचारिक अन्त्येष्टि र राष्ट्रिय श्रद्धाञ्जली कार्यक्रमको तयारी गरिरहेको बताइएको छ।

यसबीच, नेपाली परराष्ट्र मन्त्रालयले पनि विपिन जोशीको मृत्‍युबारे आधिकारिक जानकारी प्राप्त भएको र थप विवरण संकलन भइरहेको जनाएको छ।

मन्त्रालयका अधिकारीहरूले इजरायलस्थित नेपाली दूतावासमार्फत औपचारिक प्रतिवेदनको प्रतिक्षा भइरहेको बताएका छन्।

चार बन्धकको शव इजरायललाई बुझाउने तयारी

पछिल्ला घटनाक्रमअनुसार, हमासले यसअघि केही बन्धकहरूलाई जिवित रिहा गरेको थियो।

तर यस पटक चार बन्धकको शव फिर्ता गर्ने तयारी सार्वजनिक गरिएको छ। यो कदम मानवीय दृष्टिकोण र अन्तर्राष्ट्रिय दबाबको परिणामको रूपमा हेरिएको छ।

इजरायली सुरक्षा निकायहरू र अन्तर्राष्ट्रिय रेड क्रस (ICRC) बीच कडा समन्वयका साथ शव संकलन तथा हस्तान्तरण प्रक्रिया अघि बढिरहेको छ।

गाजाको दक्षिणी क्षेत्रमा तोकिएको भेटघाट स्थलमा कफिनहरू सुरक्षित रूपमा हस्तान्तरण गरिने योजना छ।

स्रोतहरूले मृतक बन्धकहरूको अवशेष संख्या २८ जना सम्म हुनसक्ने अनुमान प्रस्तुत गरेका छन्।

यस प्रक्रियामा सुरक्षाका कारण पहिचान प्रक्रिया कडा गरी चलाइने र मानवअधिकार तथा अन्तर्राष्ट्रिय निगरानीका मापदण्डहरू पालना गरिने उल्लेख गरिएको छ।

यसरी, चार बन्धकको शव फिर्ता गर्ने तयारीले गाजामा जारी तनावपूर्ण परिस्थितिमा एक महत्वपूर्ण मानवीय कदमको रूपमा मूल्याङ्कन गरिँदैछ।

नेपाली विद्यार्थी विपिन जोशी

विपिन जोशी इजरायलको ‘लर्न एन्ड अर्न’ कार्यक्रम अन्तर्गत अध्ययनका लागि गएका १६ नेपाली विद्यार्थी मध्येका एक थिए।

सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा गाजामा सुरू भएको ठूलो आक्रमणको दोस्रो दिन, किबुज अलुमिम क्षेत्रमा हमला हुँदा १६ मध्ये १० नेपाली विद्यार्थीको मृत्यु भएको थियो।

सो घटनामा विपिन जोशी हमासद्वारा बन्धक बनाइएर लगेका थिए, र करिब एक महिना पछि (नोभेम्बर १७, २०२३) उनको अल शिफा अस्पतालमा रहेको छोटो भिडियो क्लिप सार्वजनिक गरिएको थियो।

यो भिडियो उनको अन्तिम सार्वजनिक देखाइ भएको थियो र त्यसपछि उनको अवस्थाबारे थप जानकारी बाहिर आएको थिएन।

विपिनको बन्धक बनाइएका समयदेखि नेपाल सरकार, परिवार र अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूले उनको रिहाइका लागि निरन्तर प्रयास गर्दै आएका थिए।

नेपाल सरकारको कूटनीतिक पहल र विशेष प्रयास

विपिन जोशी मृत्‍यु पुष्टि हुनुअघि र त्यसपछि, नेपाल सरकारले उच्चस्तरीय कूटनीतिक पहल निरन्तर जारी राखेको थियो।

तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री एनपी साउद अक्टोबर १२, २०२३ मा इजरायल पुगेका थिए

र वहाँ इजरायल, कतार, इजिप्ट, संयुक्त राष्ट्र संघ र अन्य सरोकारवालासँग संवाद र समन्वय गर्दै विपिन र अन्य नेपाली नागरिकहरूको उद्धारका लागि सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका थिए।

पूर्व प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’, राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, र अन्य वरिष्ठ राजनीतिक तथा कूटनीतिक नेताहरूले पनि कतार, इजिप्ट र जोर्डन

जस्ता मध्यस्थ राष्ट्रहरूसँग नियमित सम्पर्क गरी विपिनको सुरक्षित रिहाइ सुनिश्चित गर्न प्रयास गरिरहेका थिए।

कतार र इजिप्टले यस मध्यस्थतामा महत्वपूर्ण भूमिका निभाएको थियो।

नेपाल सरकारले यस घटनालाई मानवीय दृष्टिकोण र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक दबाब दुवै माध्यमबाट समाधान गर्न खोजेको थियो।

विपिनको रिहाइका लागि भएका यी प्रयासहरूले राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा व्यापक चर्चा पनि पाएका थिए।

विपिन जोशीको मृत्‍युपछि परिवारको पीडा र अन्तर्राष्ट्रिय अपिल

विपिन जोशी मृत्‍यु पुष्टि हुनु अघि र त्यसपछि, उनका बुबा महानन्द जोशी, आमा पद्मा जोशी, र बहिनी पुष्पा जोशीले घर परिवारदेखि विदेशी भूमिसम्म निरन्तर विपिनको रिहाइका लागि आवाज उठाउँदै आएका थिए।

परिवारका सदस्यहरूले इजरायली राष्ट्रपति, परराष्ट्र अधिकारी, र अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरूसँग भेटवार्ता गरी विपिनको निर्दोषताको पक्षमा विशेष अपिल गरेका थिए।

उनीहरूले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च र मध्यस्थ राष्ट्रहरूमा पनि विपिनको रिहाइ सुनिश्चित गर्न पहल गरे।

हालसम्म, परिवार अधिकारिक पुष्टिको प्रतिक्षामा रहेको छ। आशा र निराशा बीच, परिवारले अझै मानवीय र कूटनीतिक प्रयास जारी रहोस भन्ने अपेक्षा राखेको छ।

यस परिस्थितिले नेपाली समुदाय र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा ठूलो संवेदना र समर्थन पनि उत्पन्न गरेको छ।

गाजामा हमास–इजरायल संघर्ष र नेपालीहरूमा प्रभाव

प्यालेस्टाइनको मुक्ति र गाजा क्षेत्रमा इस्लामिक शासन स्थापना गर्ने लक्ष्यसहित गठित हमासले सन् २००७ देखि इजरायलसँग सशस्त्र द्वन्द्व जारी राख्दै आएको छ।

विशेषतः सन् २०२३ अक्टोबरको ठूलो आक्रमण, जुन योम किपर युद्धको सम्झनासँग मेल खान्छ, ले गाजा क्षेत्रमा र इजरायलको दक्षिणी सीमासमेत व्यापक हिंसा, विनाश र नागरिक संकट निम्त्यायो।

यस आक्रमणको क्रममा नेपाली विद्यार्थीहरू पनि प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भए।

गाजामा रहेका १६ नेपाली विद्यार्थीमा १० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको थियो भने, विपिन जोशी जस्ता केही विद्यार्थीहरू हमासद्वारा बन्धक बनाइएका थिए।

यस घटनाले नेपालभर र विदेशमा रहेका नेपाली समुदायमा गहिरो पीडा, शोक र चिन्ता उत्पन्न गरेको छ।

नेपाली सरकार, परिवार र अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूले तत्कालीन परिस्थितिमा मानवीय सहायता र उद्धार प्रयास सञ्चालन गरेका थिए।

सेनानी बयान र प्रक्रिया (रेडक्रस तथा इजरायली निकाय)

इजरायली सुरक्षा निकायहरू इजरायल डिफेन्स फोर्स (IDF) र शिन बेट ले संयुक्त बयान जारी गर्दै रेड क्रसलाई गाजातर्फ जान अनुमति दिएको जानकारी सार्वजनिक गरेका थिए।

यस क्रममा निर्धारित भेटघाट स्थलमा बन्धकहरूको कफिन हस्तान्तरण गरिने योजना रहेको छ।

शव हस्तान्तरणको प्रक्रियामा दुई पक्षीय समन्वय, सुरक्षा जाँच, र अवशेष पहिचान प्राथमिक रूपमा सञ्चालन गरिने बताइएको छ।

साथै, अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार निकाय, दूतावासहरू र अन्य सम्बन्धित संगठनहरूले यस प्रक्रियामा निगरानी राख्दै छन्।

यस प्रकार, रेड क्रस र इजरायली सुरक्षा निकायको संयुक्त प्रयासले शव हस्तान्तरणको मानवीय, कानुनी र सुरक्षात्मक सुनिश्चितता प्रदान गर्ने उद्देश्य राखेको छ।

कूटनीति, परिवार र अझै बाँकी प्रश्नहरू

वर्षौंसम्म जारी रहेका कूटनीतिक प्रयास र जोशी परिवारको निरन्तर अनुरोधका बाबजुद, नेपाली विद्यार्थी विपिन जोशीको मृत्‍यु पुष्टि भएको छ।

शव हस्तान्तरणको प्रक्रिया पूरा भएसँगै घटनासम्बन्धी थप पाटाहरू सार्वजनिक हुन सक्ने आशा गरिएको छ।

यद्यपि, धेरै प्रमुख प्रश्नहरू अझै अनुत्तरित रहेका छन्। जस्तै:

• बाँकी बन्धकहरूको अन्तिम अवस्था के हो?
• मृतकहरूको संख्या कति पक्का छ?
• अझै अन्य बन्धकहरूको सुरक्षा र स्थिति कस्तो छ?

जोशी परिवार र नेपाल सरकार यस घटनालाई नजिकबाट अनुगमन गर्दै आएका छन्। सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूसँग लगातार समन्वय र दापन प्रक्रिया सञ्चालन गर्दै बाँकी सवालहरूको जवाफ खोज्ने प्रयास गरिरहेको छ।

यस घटनाले नेपाली समाजमा गहिरो संवेदना र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा मानवअधिकारको चर्चा पनि उत्पन्न गरेको छ।

रिपोर्टर नोट

यो समाचार समेकित स्रोत र पारिवारिक र आधिकारिक घोषणालाई आधार मानेर तयार गरिएको हो। थप आधिकारिक विवरण अथवा अंतरराष्ट्रिय निकायको पुष्टि सार्वजनिक भए बमोजिम अपडेट गरिनेछ।
Online Khabar
Read full report on Online Khabar

🌐 हाम्रो वेबसाइट: globalsambadmedia.com
👉 Global Sambad Network पेजलाई आजै Follow गर्नुहोस् र सबै नयाँ अपडेटहरू पहिलो पंक्तिमा पाउनुहोस्!