वीरगञ्जमा हैजा नियन्त्रण अहिले सरकारको उच्च प्राथमिकता बनेको छ। प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले संसदमा जानकारी दिँदै भने कि वीरगञ्जमा हैजा नियन्त्रण का लागि संक्रमण रोक्न नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका स्वास्थ्यकर्मी परिचालन गरिएको छ। सरकार स्रोत पहिचान, बिरामीको उपचार र रोकथामका उपाय तीव्र रूपमा अघि बढाइरहेको छ। यसरी वीरगञ्जमा हैजा नियन्त्रण का लागि सरकारले व्यापक कदम चालिरहेको छ। अहिलेसम्म ६२४ जना संक्रमित, ३ जनाको मृत्यु, र १८७ उपचाररत छन्।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले वीरगञ्जमा फैलिएको हैजा नियन्त्रण का लागि सरकारले तीनै तहका सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्ने घोषणा गरेका छन्।

शुक्रबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका स्वास्थ्यकर्मी, डाक्टर र नर्सहरूलाई आवश्यक उपकरणसहित परिचालन गर्ने निर्णय गरेको प्रधानमन्त्री ओलीले संसदमा जानकारी दिए।

उनले भने,

“स्वास्थ्य मन्त्रालयको समन्वयमा सेनादेखि सुरक्षाकर्मीका स्वास्थ्यकर्मी र उपकरण प्रयोग गर्ने आजै मात्र मन्त्रिपरिषद्को बैठकले निर्णय गरेको छ। बिरामीलाई निको पार्न, रोग बढ्न नदिन र सकेसम्म छिटो नियन्त्रणमा लिन सरकार तीव्र ढंगले प्रयासरत छ।”

वीरगञ्ज हैजा नियन्त्रण : हैजाको स्रोत पत्ता लगाउने प्रयास

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका अनुसार, सरकारले वीरगञ्जमा फैलिएको हैजाको स्रोत पहिचान गर्न छानबिन सुरु गरेको छ।

उनका अनुसार, विशेषज्ञ टोलीले यो रोग कुन माध्यमबाट फैलिएको हो—खानेपानी, ढल वा अन्य स्रोतबाट—भन्ने विषयमा अनुसन्धान गरिरहेको छ।

सरकारको उद्देश्य छ कि रोगको वास्तविक स्रोत पहिचान गरेर भविष्यमा थप संक्रमण रोक्न सकियोस्।

यसअनुसार, स्थानीय सरसफाइ, पानीको गुणस्तर, ढल व्यवस्थापन र जनसंख्यामा जनचेतनाको अवस्था जस्ता पक्षहरूको समेत जाँच भइरहेको छ।

प्रधानमन्त्री ओलीले थपे कि स्रोत पत्ता लागेपछि छिटो नियन्त्रण र रोकथामका उपायहरू लागू गरिने छन्,

जसले बिरामीको संख्या घटाउन र महामारीको प्रसारलाई रोक्न सहयोग पुर्‍याउनेछ।

निशुल्क उपचार र औषधी उपलब्ध

वीरगञ्जमा फैलिएको हैजा र झाडापखालाका बिरामीहरूको उपचार सहज बनाउन सरकारले निशुल्क औषधी उपलब्ध गराइरहेको छ।

यस अन्तर्गत, नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पतालमा संक्रमित बिरामीहरूलाई पूर्ण रूपमा निशुल्क उपचार प्रदान गरिएको छ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका अनुसार, कोरोनाकालमा नेपाली सेनाले निर्माण गरेको अस्थायी अस्पताललाई पनि हैजा उपचारका लागि प्रयोगमा ल्याउने तयारी भइरहेको छ।

यसले अस्पतालको क्षमता बढाउने र बिरामीहरूको उपचारमा ढिलाइ नहोस् भन्ने सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

सरकारको यो पहलले संक्रमित व्यक्तिहरूलाई तत्काल उपचार र राहत सुनिश्चित गर्ने मात्र नभई, हैजा फैलिनबाट हुने थप जोखिमलाई पनि कम गर्ने काम गर्दैछ।

संक्रमित र मृतक संख्या

स्वास्थ्य मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार, वीरगञ्जमा फैलिएको हैजा महामारीमा अहिलेसम्म ६२४ जना संक्रमित पुष्टि भइसकेका छन्।

तीमध्ये ४३७ जना उपचारपछि निको भएर घर फर्किएका छन् भने १८७ जना अझै उपचाररत छन्।

दुर्भाग्यवश, अहिलेसम्म ३ जनाको मृत्यु यस महामारीका कारण भएको पुष्टि गरिएको छ।

पछिल्लो २४ घण्टामा मात्रै ८४ नयाँ संक्रमित थपिएका छन्, जसले महामारी अझै नियन्त्रण बाहिर फैलिन सक्ने जोखिम देखाउँछ।

विशेषज्ञहरूले भनेका छन् कि शीघ्र उपचार, सरसफाइको सुधार र सुरक्षित खानेपानीको पहुँच नभएमा संक्रमितको संख्या अझ बढ्न सक्ने भएकाले तत्काल कदम चाल्नुपर्ने अवस्था छ।

रोगको स्वरूप र जोखिम

राष्ट्रिय सार्वजनिक स्वास्थ्य प्रयोगशालाले वीरगञ्जमा फैलिएको रोगलाई Vibrio cholerae O1 Ogawa स्टेरोटाइपको हैजा भएको पुष्टि गरेको छ।

यो प्रकारको जीवाणु अत्यन्त छिटो फैलिने र धेरै मानिसलाई छोटो समयमा संक्रमित बनाउन सक्ने भएकाले यसलाई खतरनाक मानिन्छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यो अवस्था २००९ को जाजरकोटमा देखिएको हैजा प्रकोपपछि सबैभन्दा ठूलो महामारीको रूपमा विकसित भएको छ।

त्यसबेला जाजरकोटमा हजारौं मानिस प्रभावित भएका थिए र अहिले वीरगञ्जमा त्यस्तै खालको व्यापक जोखिम देखा परेको छ।

हैजा प्रकोप पर्सा (वीरगञ्ज) जिल्लासम्म मात्र सीमित नभई छिमेकी बारा जिल्लासम्म फैलिएको रिपोर्ट गरिएको छ। यसले रोगलाई अझ नियन्त्रण गर्न कठिन बनाएको छ।

साथै, प्रभावित क्षेत्रमा सार्वजनिक सरसफाइको कमजोरी, सुरक्षित खानेपानीको अभाव र कमजोर स्वास्थ्य पूर्वाधारका कारण संक्रमण तीव्र गतिमा फैलिएको जनाइएको छ।

सुरक्षित खानेपानीको पहुँच अभाव, खुला ढल र नालीहरूको अस्वच्छ अवस्था, तथा जनचेतनाको कमी यस महामारीलाई अझ जटिल बनाउने मुख्य कारणका रूपमा देखिएका छन्।

यसरी, रोगको स्वरूप वैज्ञानिक रूपमा पुष्टि भइसकेको र यसको जोखिम व्यापक भएकाले वीरगञ्ज र आसपासका जिल्लामा त्वरित रोकथाम र स्वास्थ्य सेवा सुदृढीकरण अत्यन्त जरुरी भएको विज्ञहरूले औंल्याएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र रोकथाम

वीरगञ्जमा फैलिएको हैजा नियन्त्रणका लागि सरकारको आन्तरिक प्रयाससँगै अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग पनि जोडिएको छ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) को सहकार्यमा हाल विभिन्न रोकथाम र बचावका उपायहरू कार्यान्वयनमा छन्।

WHO ले प्राविधिक सहायता, आवश्यक औषधि र उपकरण आपूर्ति तथा संक्रमण रोकथामका लागि मार्गनिर्देशन उपलब्ध गराइरहेको छ।

साथै, समुदायस्तरमा सरसफाइ, सुरक्षित खानेपानी र जनचेतना अभिवृद्धिमा समेत जोड दिइएको छ।

यसबाहेक, हैजा नियन्त्रणका दीर्घकालीन उपायका रूपमा संभावित टीकाकरण कार्यक्रमबारे छलफल भइरहेको प्रधानमन्त्री ओलीले संसदलाई जानकारी दिए।

आवश्यक तयारी पूरा भएमा जोखिमयुक्त क्षेत्रका नागरिकलाई हैजाविरुद्धको खोप उपलब्ध गराउने योजना समेत अगाडि बढाइने जनाइएको छ।

यसरी, आन्तरिक प्रयास र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको संयोजनमार्फत सरकारले वीरगञ्जमा फैलिएको हैजालाई छिटो नियन्त्रणमा ल्याउने लक्ष्य राखेको छ।

वीरगञ्ज हैजा नियन्त्रण : सरकारको उच्च प्राथमिकता

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले संसदमा स्पष्ट रूपमा भनेझैं, वीरगञ्जमा फैलिएको हैजा नियन्त्रणलाई सरकारले उच्च प्राथमिकता दिएको छ।

यो महामारी रोकथामका लागि सरकारले **तीनै तहका सुरक्षाकर्मी (सेना, प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी)**का स्वास्थ्यकर्मी र उपकरण परिचालन गर्ने निर्णय गरेको छ।

यससँगै रोगको स्रोत पहिचान गर्न विशेषज्ञ टोली खटाइएको छ, जसले हैजा ढल, खानेपानी वा अन्य माध्यमबाट फैलिएको हो कि भन्ने विषयमा अनुसन्धान गरिरहेको छ।

सरकारले बिरामीहरूलाई समयमै उपचार दिलाउन निशुल्क औषधी र उपचार सेवा उपलब्ध गराएको छ।

नारायणी उपक्षेत्रीय अस्पताल लगायत अन्य स्वास्थ्य संस्थाहरूमा हैजा र झाडापखालाका बिरामीलाई निःशुल्क उपचार सुविधा दिइँदैछ।

कोरोनाकालमा सेनाले बनाएको अस्पताललाई पनि प्रयोगमा ल्याएर उपचार क्षमता बढाउने तयारी भइरहेको छ।

यसबाहेक, विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) र अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँगको सहकार्यमा रोकथाम, उपचार र सम्भावित टीकाकरण कार्यक्रम समेत अघि बढाउने प्रयास भइरहेको छ।

यसरी संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीचको समन्वय, स्वास्थ्य पूर्वाधारको प्रयोग, र सुरक्षाकर्मीको सक्रिय सहभागितामार्फत सरकारले हैजा नियन्त्रणलाई यथासम्भव छिटो नियन्त्रणमा ल्याउने रणनीति अघि सारेको छ।