चनौली लोडसेडिङ समस्या पछिल्ला दिनहरूमा पूर्वी चितवनका बासिन्दाको प्रमुख चिन्ता बनेको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरण अन्तर्गतको चनौली वितरण केन्द्रले देखिएको अत्यधिक लोड व्यवस्थापन समस्या साउन १३ गते (मंगलबार) भित्र समाधान हुने दाबी गरेको छ। यसबीच, केन्द्रले साउन ११ गते आइतबारका लागि विभिन्न क्षेत्रमा ६ घण्टा लोडसेडिङ गर्ने तालिका सार्वजनिक गरिसकेको छ।

चनौली लोडसेडिङ समस्या साउन १३ गतेसम्म समाधान हुने

नेपाल विद्युत् प्राधिकरण अन्तर्गत चनौली वितरण केन्द्रले देखिएको लोड व्यवस्थापनको समस्या साउन १३ गते (आगामी मंगलबार) सम्ममा समाधान हुने स्पष्ट संकेत दिएको छ।

केन्द्रले हाल देखिएको अत्यधिक विद्युत् लोडको कारण लोडसेडिङको अस्थायी तालिका लागू गरेको छ,

जसअनुसार साउन ११ गते आइतबार पूर्वी चितवनका विभिन्न क्षेत्रमा ६ घण्टासम्म विद्युत् आपूर्ति बन्द रहनेछ।

बागमती प्रदेश डिभिजन कार्यालयका प्रमुख इञ्जिनियर जितेन्द्र कुमार झाले अनलाइनखबर सँगको कुराकानीमा मंगलबारसम्म वैकल्पिक व्यवस्थामार्फत यो समस्या समाधान गरिने बताए।

उनले जानकारी दिएका अनुसार चनौली वितरण केन्द्रमा हाल ४५० एम्पियरभन्दा बढी विद्युत् लोड भइरहेको छ,

तर त्यहाँको १३२/३३ केभी सबस्टेशनबाट वितरण भइरहेको ३३ केभी डग कन्डक्टर तारमा अधिकतम ३०० एम्पियर भन्दा बढी प्रवाह गर्न मिल्दैन।

यही कारणले गर्दा चनौलीमा विद्युत् वितरणमा दबाब बढेको र त्यसले अस्थायी लोडसेडिङ आवश्यक भएको जनाइएको छ।

यसले चनौली लोडसेडिङ समस्या केवल उपभोक्ताको गुनासो मात्र नभई प्रवाह क्षमताको प्राविधिक विषय पनि रहेको स्पष्ट गर्छ।

समस्या समाधानका लागि विद्युत् प्राधिकरणले वैकल्पिक उपायको रूपमा हर्दी सबस्टेशनको कामलाई तीव्र रूपमा अघि बढाइरहेको छ,

जसको सफल सञ्चालन पछि चनौली, माडी, भरतपुर लगायत क्षेत्रहरूमा लोड कम भई समस्या स्थायी रूपमा समाधान हुने अपेक्षा गरिएको छ।

प्राधिकरणको भनाइमा मंगलबारभित्र वितरण प्रणालीमा हुने समायोजन र वैकल्पिक स्रोतको प्रयोगपछि अहिले देखिएको लोडको दबाब घट्नेछ र स्थानीय उपभोक्ताले सहज आपूर्ति अनुभव गर्नेछन्।

लोड व्यवस्थापनसम्बन्धी यस्तो सक्रिय प्रयास र पूर्व सूचना दिइनु स्वयंमा जनतालाई पारदर्शिता दिने राम्रो अभ्यास पनि हो।

हर्दी सबस्टेशनबाट भरतपुरको लोड घटाइने

चनौली लोडसेडिङ समस्या समाधानतर्फको अर्को महत्वपूर्ण पहलका रूपमा, पूर्वी चितवनको हर्दी क्षेत्रमा निर्माणाधीन २४ मेगावाट क्षमताको विद्युत् जडानको काम चाँडै सम्पन्न हुने भएको छ।

इञ्जिनियर जितेन्द्र कुमार झाले जानकारी दिएअनुसार यो कार्य पर्सीभित्र (साउन १२) सम्पन्न भई सञ्चालनमा आउनेछ।

हर्दी सबस्टेशन सञ्चालनमा आएपछि चनौली वितरण केन्द्रको प्रमुख दबाब बोकिरहेका भरतपुर, माडी, टाँडी, पर्सा र भण्डारा क्षेत्रको लोड उल्लेखनीय रूपमा कम हुने प्राधिकरणको विश्वास छ।

हालका दिनमा ती क्षेत्रहरूमा लगातार विद्युत् आपूर्तिमा अवरोध भैरहेको छ, जसको प्रमुख कारण चनौली केन्द्रमा अत्यधिक लोडको जमघट हो।

इञ्जिनियर झाले स्पष्ट पार्दै भने, “आज म आफैं हर्दीमा निरीक्षण गरेर आएको छु।

समस्या भरतपुर वा माडीमा मात्र सीमित छैन, पूर्वी चितवनका अन्य क्षेत्रहरू — टाँडी, पर्सा, भण्डारा — मा पनि समान चुनौती देखिएको छ।

हर्दी स्टेशन सञ्चालनमा आएपछि यी सबै क्षेत्रमा दबाब कम हुनेछ र समस्या धेरै हदसम्म समाधान हुनेछ।”

यो योजना चनौली लोडसेडिङ समस्या समाधान को दीर्घकालीन खाका पनि हो,

जसले केवल तत्काल राहत मात्र होइन, भविष्यका लागि पनि स्थायीत्व दिने अपेक्षा गरिएको छ। हर्दी सबस्टेशनबाट उत्पादित विद्युत भरतपुरको लोड घटाउने मात्र नभई, देवनगर हुँदै अन्य सबस्टेशनहरूमा समेत लोड ट्रान्सफर गर्न मिल्नेछ,

जसले चनौली वितरण केन्द्रको सीमित क्षमतालाई सघाउनेछ।

यो सबस्टेशन सञ्चालनमा आएसँगै चितवनको विद्युत संरचना अझ बलियो र सन्तुलित हुने देखिन्छ।

यसले स्थानीय उपभोक्तामा देखिएको असन्तोष कम गर्न र आपूर्तिमा स्थायीत्व ल्याउन सहयोग गर्नेछ।

देवनगर सबस्टेशनमार्फत लोड व्यवस्थापन हुनेछ

चनौली लोडसेडिङ समस्या समाधानका लागि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले एक अर्को महत्त्वपूर्ण रणनीति अपनाएको छ — देवनगर सबस्टेशनमार्फत लोड व्यवस्थापन।

प्राधिकरणको योजना अनुसार, हर्दी सबस्टेशनबाट उत्पादित विद्युत् आपूर्तिको एक हिस्सा भरतपुर–पर्साको लोड घटाउन प्रयोग गरिनेछ, भने अर्को हिस्सा देवनगरस्थित ३३ केभी सबस्टेशन हुँदै जगतपुरसम्म सिधै ट्रान्सफर गरिनेछ।

यो उपायले चनौली वितरण केन्द्रमा हाल अत्यधिक दबाबमा रहेको विद्युत लोडलाई सन्तुलनमा ल्याउनेछ।

देवनगर सबस्टेशनबाट विद्युत् सिधै जगतपुरमा आपूर्ति गरिने भएकाले चनौलीको सञ्जालमा पर्ने भार उल्लेख्य रूपमा घट्नेछ, जसले गर्दा अन्य क्षेत्रहरू — विशेषतः माडी, पर्सा, शुक्रनगर — मा समेत सहजता आउनेछ।

प्राधिकरणका अनुसार यो काम मंगलबार (साउन १३) वा बढीमा बुधबार (साउन १४) सम्ममा सकिने लक्ष्य लिइएको छ।

एकपटक यो ट्रान्सफर लाइन सञ्चालनमा आएपछि, जगतपुर र माडी क्षेत्रका हजारौं उपभोक्ताले नियमित, स्थिर र गुणस्तरीय विद्युत् सेवा पाउने अपेक्षा गरिएको छ।

यो कार्यको सफल कार्यान्वयनले चनौली लोडसेडिङ समस्या समाधानमा छोटो अवधिमै देखिने प्रभाव पार्नेछ।

यसले आपूर्ति सन्तुलन मात्र होइन, भविष्यमा देखिन सक्ने आपतकालीन लोड अवस्थाहरूमा समेत लचिलो विकल्प प्रदान गर्नेछ।

प्राधिकरणको यो बहुपह्ली योजना — हर्दी सबस्टेशन सञ्चालन, देवनगर–जगतपुर ट्रान्सफर लाइन र लोड सन्तुलन — चनौली क्षेत्रको विद्युत आपूर्तिमा दीर्घकालीन स्थायीत्व ल्याउने दिशातर्फको ठोस कदम हो।

चनौलीमा ६ महिनाभित्र नयाँ ३३ केभी लाइन थपिने

चनौली लोडसेडिङ समस्या को दीर्घकालीन समाधानका लागि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले थप संरचनात्मक कामहरू अगाडि बढाएको छ।

प्राधिकरणका अनुसार चनौली वितरण केन्द्रमा हालको लोड अत्यधिक भएकाले भरतपुरबाट सीधै चनौलीसम्म ३३ केभी प्रसारण लाइन विस्तार गर्ने कार्य तीव्र गतिमा भइरहेको छ।

बागमती प्रदेश डिभिजन कार्यालयका प्रमुख इञ्जिनियर जितेन्द्र कुमार झाले जानकारी दिएअनुसार, अबको ६ महिनाभित्र नयाँ ३३ केभी लाइन पूर्णरूपमा सञ्चालनमा आउनेछ।

यस लाइनको निर्माणले चनौली वितरण केन्द्रमा देखिएको अत्यधिक लोडको समस्या स्थायी रूपमा समाधान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

उनका अनुसार हालसम्म यस प्रसारण लाइनको करिब ८० प्रतिशत कार्य पूरा भइसकेको छ।

बाँकी काम पनि नियमित रूपमा सम्पन्न हुँदैछ, र निर्धारित समयमै काम सम्पन्न गरिने विश्वास प्राधिकरणले व्यक्त गरेको छ।

नयाँ लाइन सञ्चालनमा आएपछि चनौली वितरण केन्द्रको लोड सन्तुलनमा आउनेछ,

जसले गर्दा माडी, जगतपुर, शुक्रनगर, विजयनगर लगायतका क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्तिमा गुणात्मक सुधार आउनेछ।

हाल यी क्षेत्रहरूमा चनौलीको एकै सञ्जालबाट विद्युत आपूर्ति भइरहेको छ, जसले अधिक लोडको अवस्था सिर्जना गरिरहेको छ।

यस दीर्घकालीन संरचना निर्माणपछि, चनौली लोडसेडिङ समस्या स्थायी रूपमा समाधान हुने प्राधिकरणको दाबी छ।

यो योजना केवल वर्तमान समस्या समाधान गर्ने मात्र होइन, भविष्यमा चितवन क्षेत्रको जनसंख्या वृद्धिसँगै हुने विद्युत खपतको आवश्यकतालाई समेत ध्यानमा राखी बनाइएको हो।छ।

पूर्व सूचना नै जिम्मेवार सूचना हो : प्राधिकरण

चनौली लोडसेडिङ समस्या को बीचमा विद्युत् प्राधिकरणले पारदर्शिता र उत्तरदायित्वको दृष्टिकोणबाट जनतालाई पूर्व जानकारी दिनुलाई प्राथमिकता दिएको छ।

बागमती प्रदेश डिभिजन कार्यालयका प्रमुख इञ्जिनियर जितेन्द्र कुमार झाले स्पष्ट रूपमा भनेका छन्, “विद्युत् काट्नु भन्दा जनतालाई यथार्थ जानकारी दिनु नै राम्रो हो।

जनतालाई ढाँटेर होइन, सत्यतथ्य बताएर समस्या समाधानतर्फ जिम्मेवार रहनु नै उचित हुन्छ।”

उनको भनाइमा आधारित रही चनौली वितरण केन्द्रले साउन ११ गते आइतबारका लागि ६ घण्टा लोडसेडिङ तालिका सार्वजनिक गरेको हो।

यद्यपि, यो तालिका सार्वजनिक भएलगत्तै सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न प्रयोगकर्ताहरूले आलोचना र असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।

धेरैले अचानक लोडसेडिङ घोषणा भएको भन्दै असुविधा महसुस गरेका छन्।

तर प्राधिकरणको तर्फबाट यसबारे स्पष्टीकरण दिइएको छ कि यो लोडसेडिङ अस्थायी र प्राविधिक कारणले गरिएको हो,

जुन २–३ दिनभित्र समाधान हुने प्रष्ट सन्देश दिइएको छ। हर्दी सबस्टेशनको सञ्चालन, देवनगर सबस्टेशनमार्फत लोड व्यवस्थापन, र आगामी ६ महिनाभित्रको नयाँ ३३ केभी लाइन निर्माणजस्ता योजनाहरूको संयोजनले यो समस्या चाँडै समाधानमा पुग्ने विश्वास दिलाइएको छ।

यसरी पूर्व सूचना दिने नीति, सार्वजनिक जानकारी र पारदर्शिता प्राधिकरणले अपनाएको जिम्मेवार प्रशासनिक व्यवहार को संकेत हो।

यसले उपभोक्तासँगको सम्बन्धमा भरोसा कायम गर्न, सूचना प्रवाहलाई व्यवस्थित गर्न र संकट व्यवस्थापनमा सहजीकरण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।

चनौली लोडसेडिङ समस्या समाधानतर्फ निष्कर्ष

चनौली लोडसेडिङ समस्या समाधानतर्फ नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको बहुआयामिक प्रयासले अब ठोस दिशा लिएको देखिन्छ।

प्राधिकरणले दिएको जानकारीअनुसार, साउन १३ गते मंगलबारभित्र लोड व्यवस्थापनको तत्कालीन समस्या समाधान हुने स्पष्ट संकेत प्राप्त भएको छ।

हर्दीमा निर्माणाधीन २४ मेगावाट क्षमताको सबस्टेशन सञ्चालनमा आएपछि भरतपुर, माडी, टाँडी, पर्सा, भण्डारा जस्ता क्षेत्रको अत्यधिक लोडलाई न्यून गर्न सकिनेछ।

साथै, देवनगर सबस्टेशनमार्फत जगतपुर र आसपासका क्षेत्रमा लोड ट्रान्सफर गर्ने योजना पनि सक्रिय रूपमा कार्यान्वयन हुँदैछ, जसले चनौली वितरण केन्द्रमा देखिएको प्रवाहको चापलाई उल्लेखनीय रूपमा घटाउनेछ।

यस्तै, ६ महिनाभित्र पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याइने नयाँ ३३ केभी प्रसारण लाइनले दीर्घकालीन संरचना सुदृढीकरण गर्नेछ,

जसले भविष्यमा लोड कटौती, अस्थिर आपूर्ति र आकस्मिक समस्या देखिने अवस्था अन्त्य गर्ने विश्वास प्राधिकरणले व्यक्त गरेको छ।

यो सम्पूर्ण योजनाले चनौली लोडसेडिङ समस्या मात्र होइन, चितवन क्षेत्रको सम्पूर्ण विद्युत् आपूर्तिको विश्वसनीयता र स्थायीत्वमा नयाँ युगको सुरुवात गराउने संकेत गरेको छ। जनता र सरोकारवालाहरूलाई यथार्थ जानकारी दिनु र पूर्व सूचना सार्वजनिक गर्नु प्राधिकरणको जिम्मेवार व्यवहारको प्रमाण हो — जसले भविष्यमा उपभोक्तासँगको पारदर्शिता र विश्वासलाई अझ बलियो बनाउनेछ।